ارزيابي تغييرات سطح درياچه اروميه به عنوان چالش عميق زيست محيطي فرا روي منطقه شمال غرب ايران

the evaluation of coatsal change of urumia Lake as acritical enviroment issue in the Islamic Republic of Iran

درياچه اروميه (چيچست )در شمال غرب ايران به عنوان يكي از زيستگاه‌هاي اصلي آرتميا در جهان شناخته مي‌شود. طي دهه گذشته بر اثر يك دوره خشكسالي و طرح‌هاي احداث سد كه همزمان به وقوع پيوسته‌اند، زمينه تبخير بيش از پيش آب درياچه فراهم گرديده و تفاوت‌هاي قابل توجهي در سطوح آب درياچه به وجود آمده است. اين روند زمينه بروز بحران‌هاي زيست محيطي چشمگير در منطقه شمال غرب كشور را فراهم نموده است. در پژوهش حاضر نظر به نقش و اهميت درياچه اروميه در توازن و تعادل بخشي زيست محيطي / اكولوژيكي شمال غرب كشور تلاش گرديده است تا با استفاده از اطلاعات اسنادي و داده هاي سنجش از دور (تصاوير ETM+ لندست 7، TM لندست 5، و TM بندست 4 و Aster) و نيز بهره گيري از سامانه اطلاعات جغرافيايي فرايند تغييرات به وقوع پيوسته در سطح درياچه اروميه مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار بگيرد. نتايج به دست آمده حاكي از آن است كه با كاهش روند نزولات آسماني، تبخير بيش از پيش آب درياچه و نيز اثرات منفي ناشي از پديده هاي انسان ساختي از قبيل ايجاد سدها، بهره گيري بي‌مهابا از منابع آبي سطحي و زيرسطحي در حوضه آبريز درياچه اروميه، زمينه كامل براي بروز يك بحران وسيع زيست محيطي/ اكولوژيكي فراهم گرديده است، به عبارتي منطقه در آستانه يك بحران طبيعي بسيار نگران كننده قرار دارد.

Urmia Lake is located in the north-west of Iran and as a largest habitat for Artemia is identified in the world. The last decade drought episodes and recent dam construction programs have simultaneously caused more evaporation of the lake water and thus considerable variations of water surface levels. These procedures cause many environmental and ecological hazards in the north west of Iran. In this research with attention to the role and significance of urmia lake in environmental and ecological balancing in the northwest of Iran, effort has been done to use remote sensing data (TM, ETM+ and Aster) and GIS to analyse the coast line changes of Urmia lake between 1989 and 2005. The results show that decrease of precipitation and negative effects of man made phenomena like dams and precipitous use of water resources (surface and underground waters) in Urmia lake region causes a full environmental/ecological crisis with retreat of the lake water and its continuing process, causes agricultural lands change to deserts.