تحليلي بر فرايندهاي تحول فرم كالبدي بافت قديم شهر كاشان

an analysis of the physical form transportation processes of the old texture of Kashan city

بافت قديم شهر كاشان از نمونه بافت‌هاي قديمي با ارزشي است كه به دليل مشكلاتي از جمله عدم دسترسي‌هاي مناسب، انحطاط اقتصادي، فرسودگي كالبدي، فرسودگي سازمان اجتماعي و... با تحولات كالبدي، اجتماعي و اقتصادي مواجه مي‌باشد و برخورد بي تفاوت با روند تحولات و فرايند هاي موجود موجب شده است كه ساختار فضايي و كالبدي بافت دچار تغيير شود و ضمن تغيير فرم بافت، به تدريج ويژگي‌هاي نامطلوب بافت جديد را در خود منعكس نموده و در چارچوب خصوصيات بافت اُرگانيك، سيماي ناهنجاري عرضه نمايد. لذا در اين پژوهش با رويكردي جديد به بررسي مطالعات كالبدي فضايي و تاكيد بر فرايند هاي تغيير دهنده فرم و سيماي بافت و تاثير سازمان فضايي و ساختار كالبدي قديمي شهر تاريخي در روند رشد و توسعه بافت قديم و در كل آسيب شناسي كالبدي پرداخته مي‌شود. جهت بررسي و تبيين موضوع پژوهش تركيبي از روش‌هاي توصيفي، تحليلي و پيمايشي استفاده شده است. نتايج حاصله از تحليل داده‌ها نشان مي‌دهد كه كيفيت بنا و مصالح مورد استفاده در ساخت ابنيه مسكوني از جمله عوامل موثر در تغيير فرم و ريخت شناسي و تحولات كالبدي بافت قديم شهر كاشان مي‌باشند، به طوري كه از مجموع 400 واحد مسكوني مطالعه شده در محدوده‌ي بافت قديم شهر كاشان بيش از 60 درصد ابنيه مسكوني به لحاظ كيفيت بنا از نوع واحدهاي مرمتي (نيمه فرسوده) و مخروبه و به لحاظ مصالح ساخت بنا از نوع خشت و گل مي‌باشند. همچنين بررسي‌ها نشان مي‌دهد بالا بودن هزينه ساخت و ساز به ويژه در مراكز بافت، عدم تناسب شبكه هاي دسترسي قديمي با نيازهاي امروز و در نهايت كم شدن احساس تعلق به بافت به ويژه در بين جوانان و مهاجران غير بومي بافت از مهم ترين عواملي مي‌باشد كه در تغيير فرم و تحولات كالبدي بافت نقش داشته‌اند.