اثر قارچ هاي ميكوريز آربوسكولار بر برخي خصوصيات فيزيكي و جذب عناصر در يك خاك درشت بافت زير كشت گوجه فرنگي

Influence of Arbuscular Mycorrhizal Fungi on some Physical Properties and Nutrient Uptake in a Sandy Loam Soil under Growth of Tomato

قارچ هاي ميكوريز آربوسكولار علاوه بر افزايش رشد گياه از طريق جذب عناصر غذايي، با ترشح ماده گليكوپروتييني بنام گلومالين نقش بسزايي در بهبود ساختمان خاك و مقاومت خاكدانه ها دارند. در اين تحقيق جهت بررسي تغييرات برخي خصوصيات فيزيكي و جذب عناصر در يك خاك لوم شني زير كشت گوجه فرنگي از دو گونه قارچ ميكوريز آربوسكولار شامل گلوموس اينتراراديسز (GI)، گلوموس اتونيكاتوم (GE) و شاهد (بدون قارچ) تحت شرايط گلخانه اي و در قالب طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي در چهار تكرار استفاده گرديد. نتايج نشان داد كه قارچ-هاي GI و GE به ترتيب باعث افزايش معني دار (01/0 > P) ميانگين وزني قطر خاكدانه ها (MWD) به ميزان 4/193 و 8/288 درصد، منافذ مزو به ميزان 7/49 و 9/25 و منافذ ميكرو به ميزان 5/5 و 6/19 درصد، رطوبت ظرفيت مزرعه اي (FC) به ميزان 1/14 و 1/35 درصد، رطوبت نقطه پژمردگي دايم (PWP) به ميزان 4/12 و 6/22 درصد، آب قابل استفاده (AWC) به ميزان 9/14 و 3/41 درصد و كاهش جرم مخصوص ظاهري (Db) به ميزان 1/4 و 8 درصد، منافذ ماكرو به ميزان 2/10 و 1/14 درصد و هدايت هيدروليكي اشباع (Ks) به ميزان 4/52 و 8/70 درصد نسبت به شاهد گرديدند. مقدار جذب فسفر در اثر همزيستي با قارچ هاي GE و GI نسبت به شاهد به ترتيب حدود 2/1089 و 8/600 درصد و مقدار جذب پتاسيم حدود 5/811 و 2/506 درصد در اندام هوايي گوجه فرنگي افزايش يافت. مي توان نتيجه گرفت همزيستي ميكوريزي به عنوان يك روش بيولوژيك و پايدار باعث ارتقاي كيفيت فيزيكي و شيميايي در خاك درشت بافت مي گردد.

Arbuscular mycorrhizal (AM) fungi are beneficial not only for providing plants with nutrients but also for improving the soil structure and aggregate stability by producing glomalin, which is a glycoprotein. A completely randomized block experimental design was conducted with two species of arbuscular mycorrhizal fungi, Glomus intraradices (GI), Glomus etunicatum (GE) and non-mycorrhizal (control) under growth of tomato with four replicates in a sandy loam soil at greenhouse conditions. Results showed that GI and GE significantly (P < 0.01) increased mean weight diameter of aggregates (MWD) by 193.4 and 288.8 %, mesopores by 49.7 and 25.9 %, micropores by 5.5 and 19.6 %, field capacity (FC) moisture by 14.1 and 35.1 %, permanent wilting point (PWP) by 12.4 and 22.6 %, available water capacity (AWC) by 14.9 and 41.3 %, but decreased bulk density (Db) by 4.1 and 8 %, macropores by 10 and 14.1 %, saturated hydraulic conductivity (Ks) by 52.4 and 70.8 %, respectively in comparison with control treatment. GI and GE fungi significantly (P < 0.01) increased uptake of phosphorus and potassium by 600.8 and 1089.2 %, 506.2 and 811.5 %, respectively relative to the control in tomato shoot. It is concluded that mycorrhizal symbiosis as a biological method improves physical and chemical quality of the coarse-textured soil