دامنه مهجوريت دلالت التزام نزد منطقدانان مسلمان

The Extent of Abandonment of Indication per Nexum in Muslim Logicians

مسيله مهجوريت دلالت التزام را براي نخستين بار ابن‌سينا مطرح كرد و منطقدانان پس از وي آن را بمنزله يك مسيله منطقي مدون كردند و در نتيجه ديدگاههاي مختلف بميان آمد. اين ديدگاهها بترتيب فراگيري و شمول عبارتند از: مهجوريت در زبان بطور كلي، مهجوريت در زبان علم و مهجوريت در حد تام كه بترتيب توسط غزالي، ابن سهلان ساوي و طوسي ارايه شد. مهجوريت دلالت التزام صرفاً يك توصيف زباني نيست بلكه بصورت يك ضابطه و توصيه است؛ كاربرد دلالت التزام در تفاهم يا علم و ...مجاز نيست. در اين مقاله پس از گزارش و نقد آرا منطقدانان، ديدگاه چهارمي بعنوان ديدگاه مختار پيشنهاد ميشود. بر اساس اين ديدگاه، دلالت التزام در زبان علم و نيز در مقام بيانِ تكاليف فقهي، حقوقي و اخلاقي مهجور است. امروزه برخي از روانشناسان با اخذ مولفه صراحت در سبك ارتباطي قاطعانه بنحوي ديدگاه نخست را احيا كرده‌اند.

The problem of the abandonment of indication per nexum was first propounded by Ibn Sina. The logicians following him considered it a logical problem, following which various related views were developed. These views in order of their comprehensiveness and inclusiveness are: general abandonment of language, abandonment of the language of science, and complete abandonment, which have been presented by Ghazzali, Ibn Sahlan Sawi, and Tusi, respectively. The abandonment of indication per nexum is not merely a verbal description; rather, it is in the form of a principle and recommendation. Accordingly, the application of this kind of indication is not allowed in knowledge or understanding. In this paper, after reporting and reviewing the related ideas of logicians, a fourth view is introduced by the author himself. Based on this view, indication per nexum is abandoned in scientific language and at the level of expressing jurisprudential, legal, and ethical duties. Nowadays, some psychologists have revived the first view by adopting the element of explicitness in a decisive communicative style.