نوآوري‌هاي شفيعي كدكني در عرصه مناظره سرايي

Shafiei Kadkani’s Innovations in Composing Débat

مناظره سرايي از شيوه‌ها و شكل‌هاي فرعي شعر فارسي است. شاعران مناظره پرداز، اغلب اين قالب ادبي را براي طرح و تبيين مفاهيم تغزّلي، تعليمي (پند، اخلاق، حكمت، و ....) و گاه اجتماعي به كار گرفته‌اند. به رغم بي اعتنايي يا كم توجّهي اغلب شاعران امروز به اين شكل ادبي، شفيعي كدكني، شاعر و ‌پژوهشگر دانشگاهي معاصر، در پاره‌اي از آثارش از اين فرم شعري بهره جسته است. در اين پژوهش ضمن ارايه تعاريف و تقسيم بندي انواع مناظره و بيان تفاوت‌هاي موجود ميان مناظرات شعر كلاسيك و شعر نو، در پيِ پاسخ به اين پرسش بوده‌ايم كه مناظره‌هاي شفيعي كدكني چه تفاوت‌هايي با مناظره‌هاي قدما دارد و نوآوري‌هاي وي در اين حيطه چه ابعاد و اوصافي دارند. يافته‌هاي اين تحقيق نشانگر آن است كه شاعر، به مدد ديد و ادراك امروزي و با بهره‌گيري از پاره‌اي شگرد‌هاي تازه و ابتكاري در حوزه‌هاي شكل، محتوا و ... روحي نسبتاً تازه در كالبد اين قالب كلاسيك دميده و ظرفيّت‌هاي تازه‌اي از آن را ارايه كرده است.

Débat is one of the genres in Persian poetry. The poet employs this literary form to develop and express lyrical and didactic concepts (e.g. wisdom literature) and, at times, social themes. In spite of the fact that most of the modern poets ignore or do not pay enough attention to this literary form, Shafiei Kadkani, a current university poet and researcher, makes much of its potential in some of his poetry. In this research, while discussing the differences between classical and new forms of the genre, we particularly try to elaborate on the ingenious variations of the form in Shafiei Kadkani’s poetry. Results of this research show that the poet inspires a fresh soul into the corpse of the genre by introducing new insights and using some original techniques both in form and content.