اثر متقابل نيتروژن و فسفر بر جذب آهن، روي و منگنز توسط برنج در شرايط غرقاب دايم و متناوب

Interactive Effect of Nitrogen and Phosphorus on Rice Fe, Zn, and Mn Uptake under Continuous submergence and intermittent saturation

در اين تحقيق تاثير رقم، رژيم رطوبتي، مقدار نيتروژن و فسفر بر غلظت، مقدار و فاكتور انتقال آهن، روي و منگنز در شرايط گلخانه اي و در يك خاك آهكي بررسي گرديد. اين آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي و با سه تكرار انجام شد. فاكتورها شامل دو رقم برنج (هاشمي و علي كاظمي)، دو سطح رطوبت (غرقاب دايم و متناوب)، سه سطح نيتروژن از منبع اوره (0،75 و150 ميلي گرم نيتروژن بر كيلوگرم خاك) و سه سطح فسفر از منبع منوكلسيم فسفات (0، 25 و50 ميلي گرم فسفر بر كيلوگرم خاك) بودند. بعد از 90 روز گياهان برداشت، غلظت و مقدار آهن، روي و منگنز ريشه و بخش هوايي اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه با مصرف نيتروژن غلظت و مقدار آهن، روي و منگنز بخش هوايي افزايش يافت اما غلظت روي و منگنز بخش هوايي كاهش يافت. بامصرف فسفر غلظت آهن و روي بخش هوايي كاهش يافت ولي تغيير معني داري در غلظت منگنز بخش هوايي حاصل نشد. غلظت روي در ريشه و آهن در بخش هوايي رقم هاشمي بيشتر از رقم علي كاظمي بود. غلظت آهن، منگنز و روي بخش هوايي و ريشه در رژيم رطوبتي غرقاب دايم بيشتر از اشباع متناوب بود. در شرايط اين آزمايش بين دو رقم مورد آزمايش در مقدار آهن بخش هوايي و ريشه اختلاف معني دار مشاهده نشد امّا مقدار آهن بخش هوايي و ريشه در رژيم رطوبتي غرقاب بيشتر از اشباع متناوب بود. در مورد عنصر روي هم بين رقم ها در بخش هوايي و ريشه اختلاف معني دار مشاهده نشد. مقدار روي بخش هوايي در رژيم رطوبتي غرقاب دايم بيشتر از اشباع متناوب بود. اثر متقابل نيتروژن× فسفر بر غلظت روي، آهن و منگنز بخش هوايي و ريشه معني دار بود. فاكتور انتقال روي در رقم هاشمي بيشتر از رقم علي كاظمي بود ولي در مورد آهن و منگنز بين دو رقم از لحاظ فاكتور انتقال اختلاف معني دار مشاهده نشد.