دستاوردهاي تجاري انعقاد توافقنامه تجارت آزاد ميان كشورهاي منتخب منا و بلوك آسه‌آن

Commercial Achievements in Concluding Free Trade Agreements between Selected Countries of MENA and ASEAN Bloc (Case Study: Iran)

يكي از ويژگي‌هاي اصلي اقتصاد جهاني رقابت روزافزون كشورها براي يافتن بازارهاي جديد است. بنابراين در چند سال گذشته بخش عمده‌اي از كل تجارت بسياري از كشورها به تجارت بين‌الملل اختصاص داده شده است. با توجه به روند كنوني اقتصاد كه به سوي يكپارچگي پيش مي‌رود تشكيل بلوك‌ها و اتحاديه‌هاي منطقه‌اي در قالب انعقاد قراردادهاي همكاري دوجانبه و برقراري آزادسازي تجاري نقش عمده‌اي در حضور گسترده‌تر كشورها در عرصه رقابت بين‌الملل دارد. هدف اصلي اين مقاله تشخيص موفقيت يا عدم موفقيت احتمالي انعقاد توافقنامه تجارت آزاد بين كشورهاي حوزه منا و اعضاي منتخب آسه آن و ارزيابي تاثير آن بر جريان تجاري ايران و طرفهاي درگير در تجارت است. در اين تحقيق از الگوي جاذبه تعميم يافته و رگرسيون مبتني بر گشتاورهاي تجارت آزاد بر جريان تجاري اعضاي منا و بلوك آسه‌ان و نيز ايران و آسه‌ان مثبت بوده و اعمال تعرفه بر ميزان مبادلات طرفين درگير در تجارت بي‌تاثير است.

One of the main features of global economy is increasing competition of countries for finding new markets. Thus during recent years international trade has devoted the largest part of total trade of many countries to itself. Given the present process of economy which is progressing toward unity, forming regional blocs and unions in the form of concluding bilateral or multilateral cooperation agreements could play a major role in more extensive presence of countries in international competition stage. The main purpose of this paper is to recognize successfulness and contingent unsuccessfulness of concluding free trade agreement between MENA countries and selected members of ASEAN (Indonesia, Malaysia, Philippine, Singapore and Thailand) and to evaluate its effect on Iranʹs trade flows. To do so generalized gravitymodel and regression based on generalized method of moments during 1997-2006 was used. Findings indicate that concluding free trade agreement has positive effect on trade flows of members of MENA and ASEAN bloc as well as Iran and ASEAN and it also shows that tariff implementation has no effect on the amount of exchanges of involved parties.