بررسي اثر تغييرات ساختار اقتصادي بر توليد ناخالص داخلي ايران: با تاكيد بر توليد، صادرات و بهره وري نيروي كار

Investigation the Effect of Structural Changes on GDP in Iran: with emphasis on product, Export and Labour Productivity

بر اساس تجربه ي تاريخي كشورهاي صنعتي و روند چند دهه ي اخير كشورهاي تازه صنعتي شده و نيز ديدگاه اقتصاددانان، تغييرات ساختاري در راستاي صنعتي شدن كشورها در كنار عوامل سنتي رشد، يعني نيروي كار و سرمايه از عوامل بالقوه رشد اقتصادي محسوب مي شوند. بر اين اساس، در پژوهش حاضر اثرات تغييرات ساختاري در اقتصاد متكي به نفت ايران در زمينه ي توليد، صادرات و بهره وري نيروي كار بر رشد اقتصادي مورد بررسي قرار گرفته است. اين پژوهش با استفاده از آمار سري زماني دوره ي 87-1347 و روش اقتصاد سنجي ARDL صورت گرفته است. بر اساس برخي از نتايج از بين سه متغير ساختاري مورد نظر در اين پژوهش، افزايش نسبت بهره وري بخش صنعت و معدن به بخش كشاورزي در كوتاه مدت و بلندمدت اثر مثبتي بر رشد اقتصادي كشور داشته است. اما تغييرات ساختاري در اقتصاد ايران از كانال افزايش سهم بخش صنعت و معدن در GDP و صادرات كل، بر خلاف تجربه ي كشورهاي صنعتي و تازه صنعتي شده بر رشد اقتصادي كشور تاثير منفي داشته است. اين تفاوت مي تواند بيشتر ناشي از تسلط شديد درآمد هاي نفتي بر تحولات صنعتي در اقتصاد ايران باشد، در حالي كه جريان صنعتي شدن در كشورهاي صنعتي، دروني بوده و ريشه در تحولات و پيشرفت تكنولوژي داشته است.

In view of historical experiences and theorical studies, economic structural changes can effect economic growth through improving utilization of resources along with the main factors, i.e. capital and labour. This paper studies the role of economic structural changes using the share of manufacturing sector in GDP and in total export, as well as the ratio of labour productivity in manufacturing sector to agriculture sector. The results showed that the share of manufacturing sector in GDP and in total export, have negative affects on economic growth. These results are consistent with of historical experiments in industrialized and new industrialized countries. The results also showed that the ratio of labour productivity in manufacturing sector to agriculture sector has a positive affect on economic growth in Iran.