بررسي تاثير سرمايه فكري بر كارايي به عنوان معيار عملكرد واحد تجاري

Investigation of the Intellectual Capital Effects on Efficiency as a Measure of Business Performance

هدف پژوهش حاضر سنجش سرمايه فكري و بررسي تاثير آن بر كارايي به عنوان معيار ارزيابي عملكرد در سطح سه صنعت مواد و محصولات دارويي، مواد و محصولات شيميايي و خودرو و ساخت قطعات در بازه زماني 1388-1385 است. در پژوهش حاضر، ابتدا با استفاده از تكنيك تحليل پوششي داده ها كارايي واحدهاي مورد بررسي به عنوان يك معيار واحد و يكپارچه از عملكرد محاسبه و سپس تاثير سرمايه فكري و اجزاي آن شامل سرمايه انساني (مهارت و خلاقيت و توانايي انفرادي كاركنان واحد تجاري)، سرمايه ساختاري ( ساختار داخلي واحد تجاري) و سرمايه به كارگرفته شده ( همه منابع پيوند يافته با روابط خارجي) بر عملكرد (كارايي) ارزيابي شد و صرف نظر از تاثير اهرم مالي و قيمت سهام بر عملكرد نتيجه‌هاي زير حاصل شد. سرمايه انساني در سطح هر سه صنعت مورد بررسي داراي تاثير منفي بر عملكرد (كارايي) است؛ البته، با در نظر گرفتن اين موضوع كه تاثير سرمايه انساني فقط در سطح صنعت مواد و محصولات دارويي معنادار نيست. علي رغم معنادار نبودن، تاثير سرمايه ساختاري بر عملكرد واحدهاي مورد بررسي به استثناي تاثير آن در صنعت مواد و محصولات دارويي كه به صورت منفي است در سطح دو صنعت ديگر به صورت مثبت است. سرمايه به كارگرفته شده در سطح هر سه صنعت مورد بررسي داراي تاثير مثبت است و تاثير آن فقط در سطح دو صنعت مواد و محصولات شيميايي و خودرو و ساخت قطعات معنادار است. سرمايه فكري نيز در همه صنايع مورد بررسي داراي تاثير منفي بر عملكرد بود كه اين تاثير فقط در صنعت خودرو و ساخت قطعات معنادار است. با توجه به نتايج به دست آمده در صنايع مختلف مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه نوع صنعت، زياد نمي‌تواند در تاثير سرمايه فكري بر عملكرد (كارايي) موثر واقع شود.

The main objective of this research is to measure intellectual capital and investigate its effect on efficiency as a measure of performance evaluation among 3 types of industry, that are, medicinal products industry, chemical products industry and automobile and parts industry. In this study, firstly using DEA technique, efficiency levels of DMUs (considering their financial information and ratios) as a unique and integrated measure of performance have been calculated and then the effects of IC and its components, including human capital, structural capital, and employed capital on performance (calculated efficiency) have been evaluated. The results derived are as follow irrespective of the financial leverage and stock price effects on performance: The human capital relates negatively to performance in all types of industries. However, this relationship is significant except for medicinal products industry. Irrespective of insignificance, the effect of structural capital on performance in all industries excluding medicinal products industry is positive. The employed capital is positively related to performance in all types of industries, although this relationship is significant only in chemical products industry and automobile and parts industry. Finally, the intellectual capital affects performance negatively in all industries, but it is significant only in automobile and parts industry. Considering obtained results, it can be concluded that type of industry cannot moderate substantially the relationship between IC and performance.