بررسي رابطه برخي از ساز وكارهاي حاكميت شركتي، حق‌الزحمه حسابرسي و ميزان مالكيت شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

The Relationship between Some Corporate Governance, Audit Fees and Meter Ownership of Companies Listed in Tehran Stock Exchange

تحقيق حاضر به بررسي ارتباط بين برخي از ساز وكارهاي حاكميت شركتي، حق‌الزحمه حسابرسي و ميزان مالكيت شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مي‌پردازد. ميزان و ماهيت حق‌الزحمه حسابرسي مستقل به عوامل كليدي، اندازه شركت، پيچيدگي عمليات و ريسك حسابرسي مربوط است. حاكميت شركتي مجموعه‌اي از نظام‌ها، فرآيندها و ساختارهايي است كه با استفاده از سازوكارهاي درون سازماني، نظير: هيات مديره، كنترل‌هاي داخلي اداري و حسابداري، كميته حسابرسي و نيز سازوكارهاي برون سازماني، مانند: نظارت قانوني، نظام حقوقي، بازار سرمايه و حسابرسي مستقل در پي كسب اطمينان از رعايت حقوق ذي‌نفعان، پاسخگويي، شفافيت وعدالت در واحد تجاري است. تحقيقات نشان دادند كه ساختار حاكميت شركتي ضعيف با كيفيت گزارشگري مالي پايين و مشكل كنترل داخلي در ارتباط است. حاكميت شركتي ضعيف احتمالاً ميزان ارزيابي ريسك ذاتي و ريسك كنترل را افزايش مي‌دهد. افزايش اين ريسك‌ها روي بودجه زماني حسابرسي اثر مي‌گذارد، كه باعث افزايش حق‌الزحمه حسابرسي مستقل مي‌شود. بر اين اساس، 78 شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طي دوره زماني 84 – 88 به عنوان نمونه انتخاب گرديد. يافته‌هاي تحقيق در خصوص ارتباط بين برخي از ساز وكارهاي حاكميت شركتي و حق‌الزحمه حسابرسي بيانگر وجود رابطه منفي بين حق‌الزحمه حسابرسي و درصد اعضاي غيرموظف هيات‌مديره و رابطه مثبت بين دوگانگي مديرعامل با حق‌الزحمه حسابرسي در شركت‌هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده است. همچنين، رابطه بين دوگانگي مديرعامل و حق‌الزحمه حسابرسي هنگامي كه مالكيت پراكنده است، قويتر است.

This study examines the relationship between some corporate governance and audit fees in listed companies of Tehran stock exchange. There is a rich literature examining the level and nature of external audit fees requested by organizations identifying as key explanatory determinants, firm size, complexity of operations and audit risk. Corporate governance is a set of policies, methods and proceedings that are carried out to protect the interests of the firmʹs stockholders and observe the accountability, transparency and fairness in firms, using internal and external mechanisms. Research documents that weak governance structures are associated with lower financial reporting quality and the incidence of internal control problems. Weaknesses in corporate governance are likely to increase the assessed inherent and control risks. The increase in these risks affects audit hours, leading to higher external audit fees. This study is descriptive correlation based on panel data analyzing. The 78 firms existing in Tehran Stock Exchange have selected as sample for time period 1384-1388. Hence, our examination shows that there is negative relationship between the audit fees and of independent directors and a positive association between CEO duality with the audit fees. In addition, we find that the relation between CEO duality and audit fees is strengthened for firms with dispersed ownership relative to firms with concentrated ownership.