تحليل مجموعه كتاب‌هاي «زبان فارسي» از منظر نشانه‌شناسي فرهنگي

Analysis of "Zabane Farsi" Book Series Based on Cultural Semiotics

اين پژوهش، به تحليل فرهنگ و آموزش آن در مجموعه كتاب‌هاي «زبان فارسي»، تاليف صفّارمقدم، مي‌پردازد. به اين منظور، رويكرد «نشانه‌شناسي فرهنگي مكتب تارتو- مسكو» به عنوان مبناي نظري اين پژوهش در نظر گرفته شده و مفاهيم موجود در اين رويكرد، نظير «سپهر نشانه‌اي»، «مركز و حاشيه» و «متن» و نيز برخي الگوهاي ارايه‌ شده براي اين رويكرد در زمينه‌ي فرهنگ و تعامل فرهنگي مورد توجه قرار مي‌گيرد. در اين مقاله، همچنين، تبيين و الگويي نظري از آموزش زبان و فرهنگ پيشنهاد مي‌گردد. در اين الگوي پيشنهادي، فرايند آموزش و يادگيري زبان به مثابه‏ي گفتگويي فراگير ميان دو فرهنگ در نظر گرفته شده و نحوه‏ي تشكيل سپهر نشانه‌اي زبان تازه، در درون سپهر نشانه‌اي زبان «خود»، با توجه به نوع جذب رمزگان‌هاي زبان تازه و نيز فراهم‌شدن زمينه‏ي رشد و در نهايت، استقلال نسبي اين سپهر به منظور توليد متن‌ و ارتباط زباني توضيح داده خواهد شد. در ادامه، با استفاده از رويكرد «نشانه‌شناسي فرهنگي» و تبيين پيشنهادي براي آموزش زبان و فرهنگ، نحوه‏ي بازنمايي‌ رمزگان‌هاي پوشاك، خوراك، مكان و جنسيت در ارتباط با «خود» و «ديگري» فرهنگي در اين مجموعه كتاب‏ها بررسي و مشخصه‌هاي سوگيري، تكرار، حضور و غياب سوژه و بسندگي رمزگاني به عنوان مشخصه‌هاي اصلي بازنمايي رمزگان‌هاي فوق، شناسايي و تحليل مي‌شوند. نتايج اين تحليل نشان مي‌دهد نحوه‌ي بازنمايي‌ها در اين مجموعه، چندان در جهت الگوي تعاملي «هم‌‌خود و هم‌ديگري» و گفتگوي فراگير فرهنگي نيست.

The present study analyzes the education and culture in “Persian Language”, the book series authored by Ahmad Saffar Moghaddam. To do so, Tartu-Moscow’s approach to cultural semiotics was employed as theoretical framework in which, concepts such as semiosphere, text, center and periphery. In addition, the present study is an attempt to introduce a theoretical framework in which teaching language is considered as a dialogue between two cultures, also it tries to clarify the formation of semiosphere of the new language within the semiosphere of the “their” language with regard to absorbing capacity of language codes, grounds for progressive growth and relative independence of the semiosphere in producing texts and communicative dialogue. Furthermore, using ‘cultural semiotics approach’ the representation of clothing, food, place and gender codes in interacting with cultural “self” and “other” in selected books as well as orientation, repetition, presence and absence of subjects and sufficiency were analyzed. Findings showed that representations in book series of "Farsi Language" were not consistent with interactive approach of cultural “self” and “other” and the dialogism of language and culture.