گرافيك در كتاب‌هاي آموزش زبان‌فارسي به غيرفارسي‌زبانان نقش ارتباطي و كاركرد آثار گرافيك در رويدادهاي آموزشي

The Function and Effectiveness of Graphics in Persian Language Textbooks for Non-Persian Speakers

كاربرد گرافيك در آموزش زبان، از عناصر بنيادين طراحي آموزشي است. بر پايه‌ي نظريه‌هاي يادگيري شناختي، عناصر ديداري اگر به درستي به كار روند، نقش بسزايي در پشتيباني از يادگيري دارند؛ همان‌گونه كه كاربرد نادرست آن‌ها نيز به آموزش آسيب مي‌رساند. با وجود اين، در تهيه‌ي مواد آموزشي، اغلب، يا گرافيك ناديده گرفته مي‌شود و يا كاربرد آن آگاهانه نيست. اين پژوهش با توجه به نظريه‌هاي يادگيري شناختي، به بررسي نقش ارتباطي آثار گرافيك و نيز همراهي يا مشاركت اين آثار در رويدادهاي آموزشي در متون منتخب آموزش زبان فارسي به غير فارسي‌زبانان مي‌پردازد. نتايج حاصل از اين پژوهش بيانگر آن است كه 1) در طراحي متن‌هاي آموزشي ياد شده، به‌كارگيريِ كاركرد حسّي اثر گرافيك بيش از كاركرد شناختي آن بوده است، 2) بيشترين تاثير شناختي آثار گرافيك مربوط به كاربرد آن‌ها در تمرين‌هاي درس است و اين آثار، كمتر در ارايه‌ي متن زباني مشاركت داشته‌اند. با توجه به نتايج اين پژوهش، تهيه‌كنندگان متون ياد شده، چندان به چگونگي كاربرد آثار گرافيك از منظر نظريه‌هاي يادگيري شناختي توجه ننموده‌اند. بنابراين، بايسته است كاربرد گرافيك در اين متون، بر اساس شاخص‌هاي ياد شده، بازتعريف و اعمال شود.

Appropriate application of graphics in textbooks of Teaching Persian to Speakers of Other Languages (TPSOL) could play an important role in the process of Teaching Persian to non-Persian Speakers. According to the theories of cognitive learning, visuals, if used properly, would have a greatly positive effect in learning; however, their erroneous application can have negative result. However, it seems that graphical illustrations are either neglected or misused in developing syllabus for Persian textbooks. The present research aims to examine the communicative role of graphics in TPSOL textbooks based on theories of cognitive learning as well as their role in the instructional events of selected Persian texts to non-Persian speakers. The results indicated that 1) the application of the sensory functions of graphics was more frequent compared to their cognitive function in syllabus design of the texts at question; 2) the most cognitive effects of illustrations was related to their application in the exercises whereas they had no active role in syllabus of text skills. It was concluded that syllabus designers have neglected the appropriate application of graphical illustrations in the selected textbooks.