تاثير نظام اجتماعي و اقتصادي بر دوگانگي نهاد خلافت و سلطنت در دوره آل بويه

The Effect of social and Economic system on dichotomy of caliphat and monarchy Institution during Buyid dynasty

اين مقاله سعي دارد، بر خلاف نگرش‌هاي رايج، ‌تا حد امكان، رابطه «نظام اجتماعي و اقتصادي» با «نظام حكومتي» و تاثير اين دو بر يكديگر ‌در دوران آل بويه، را مورد بررسي قرار دهد، با توجه به اين رويكرد، در اين تحقيق سعي شده به سيوال اساسي اين دوره كه عبارت است از؛ دلايل عدم خلع خليفه سني توسط حاكمان شيعي مذهب بويه پاسخ داده شود، فرضيه اصلي اين مقاله آن است كه توضيح دهد دليل اصلي عدم خلع خليفه توسط بويهيان، تاثير و توانمندي «نظام اجتماعي و اقتصادي» بر دوگانه شدن جايگاه نهاد خلافت و سلطنت از يكديگر بوده، كه قبل از دوران آل بويه به وجود آمده و اميران آل‌بويه خواسته يا نا خواسته به آن تن دادند، اين بررسي، تحليل‌هاي سنتي را درباره وجود انگيزه‌هاي سياسي و فرصت‌طلبي و تسامح طلبي حاكمان آل بويه را ناديده مي‌گيرد و توضيح مي‌دهد كه دليل عدم خلع خليفه، توانمندي «نظام اجتماعي و اقتصادي» حاكم در جامعه عصر عباسي بود. اين نظام كه از زمان «نهضت ترجمه» شكل گرفت، بستر دوگانگي ميان نهادهاي دنيوي و اخروي را فراهم كرد و آل بويه تنها تداوم دهنده آن شدند.

In this paper it has been tried to examine the relationship between «social and economic system» and «State Institution» during Buyid dyanasty and their effect on each other. For this purpose it is going to answer to this question that why Shia Buyid did not expell the Sunni caliph while they had enough power to do so. It is going to explain the main reason for not doing so was the dichotomy of caliphate and monarch and the effect of «social and economic system on it which had formed long ago after» translation movmet. This study, incentives the political opportunism of Buyid rulers and explains that capabilities of «social and economic system» of caliphat preuonting Buyid to expell caliphate.