تجزيه و تحليلِ صوت‌شناختيِ سايشي‌شدگيِ انسايشي‌ها: فرضيه جوازدهيِ سرنخي

The Acoustic Analysis of Spirantization of the Persian Affricates: Licensing by Cue Hypothesis

تجزيه و تحليلِ صوت‌شناختيِ فرايندِ سايشي‌شدگيِ همخوان‌هاي انسايشي‌ در گفتارِ پيوسته فارسي نشان مي‌دهد كه سايشي‌شدگيِ انسايشي‌هاي فارسي مبتني بر جوازدهيِ سرنخي (استريادي ، 1997 و 2001؛ فلمينگ 2002) و نه جوازدهيِ نواييِ گفتار (نسپر و فوگل ، 1986) است. فارسي‌زبانان مهم‌ترين هم‌بسته ادراكي همخوان‌هاي انسايشي، يعني ديرشِ سكوت ، را در توالي انسايشي- انسدادي به‌دليلِ هزينه و كوششِ بالاي توليدي، بر روي موجِ صوتيِ گفتار پياده‌ نمي‌كنند. پنج گويشور مرد، بين سنين 20 تا 30 سال، همخوان‌هاي انسايشي /?/ و /?/ را قبل‌از انسدادي‌هاي لبي /p, b/، دنداني /t, d/ و كامي /k, g/ سه‌بار تكرار كردند و درنتيجه 720 نمونه آوايي به‌دست آمد. سبكِ گفتار، فارسيِ غيررسميِ محاوره‌اي است كه در شهر تهران به آن صحبت مي‌شود. تجزيه و تحليلِ آكوستيكيِ داده‌ها نشان مي‌دهد كه در نمونه‌هاي انسايشيِ فاقدِ بست، خنثي‌شدگيِ مقوله‌ايِ انسايشي به سايشي روي داده است و در نمونه‌هايي كه بستِ انسايشي به‌طورِ ناقص توليد شده است، كاهشِ مدرجِ سرنخ‌هاي صوت‌شناختي ، منجربه سايشي‌شدگيِ آوايي شده است، در اين نمونه‌ها، تمايز واجيِ مقوله‌هاي انسايشي- سايشي حفظ شده است.

Spirantization is a categorical phonological pattern in which affricates are produced without closures. The acoustic analysis of spirantization of the Persian affricates showed that, in connected speech, the friction of affricates is licensed by cue (Steriade (1997, 2001 and Flemming 2002) and not by prosody (Nespor and Vogel 1986). In order to minimize the articulatory efforts and costs in clusters composed of affricates, Persian speakers do not implement the most salient perceptual correlate of affricate manner, i.e. silence duration, in the waveform. Spirantization is a gradient phonetic weakening in which closure of affricates reduces in time and at the same time affricate-fricative opposition is maintained.