ارزيابي ريسك سوانح منجر به آلودگي سدها با استفاده از مدل

Risk Assessment of Pollution Accidents in Dam Reservoirs, Using WRASTIC Model

امروزه بخش مهمي از آبهاي مورد نياز بخش هاي مختلف كشاورزي، شرب و صنعت از منابع آب سطحي تامين مي شود. افزايش جمعيت و توسعه شهرنشيني و همچنين توسعه در بخش هاي صنعت و كشاورزي باعث افزايش ريسك آلاينده گي منابع آبي شده است. لذا استفاده از ابزارهاي مناسب جهت مديريت كيفيت آبهاي سطحي لازم و ضروري به نظر مي رسد. در اين پژوهش پتانسيل هاي آلودگي منجر به ريسك سد شفارود استان گيلان كه در شمال ايران واقع شده است، در مرحله بهره برداري مورد مطالعه قرار گرفت. در اين پژوهش با توجه به ويژگي هاي هيدرولوژيك حوضه آبخيز پتانسيل پذيرش آلودگي آن در برابر آلاينده ها پهنه بندي شدند. براي انجام اين پژوهش از مدل WRASTIC و سيستم اطلاعات جغرافيايي استفاده شد. داده هاي مورد نياز اين الگو به سه شيوه تحقيق پيمايشي، مطالعات و گزارشات اسنادي و استفاده از نظر كارشناسان و خبرگان جمع آوري شد. بدين منظور ابتدا با مطالعات ميداني نسبت به شناسايي منطقه مورد مطالعه اقدام گرديد. در گام بعدي اقدام به شناسايي منابع آلاينده تاثيرگذار در حوضه آبخيز سد شفارود گرديد. محل استقرار منابع آلاينده شناسايي شده از طريق GPS ثبت گرديد سپس نقشه منابع آلاينده از طريق نرم افزارGIS تهيه گرديد. در نهايت ميزان ريسك منابع آلاينده از طريق مدل WRASTIC بر اساس شاخص هاي اصلي، وسعت منطقه و كاربري اراضي محاسبه گرديد. ميزان ريسك بدست آمده از محاسبه مدل نشان دهنده ريسك متوسط تا زياد ناشي از فعاليت هاي انساني و طبيعي براي اين محيط هيدرولوژيكي است.

Nowadays, important parts of water requirements for various sectors of agricultural, potable and industrial are supplied from surface water resources. Population growth and civilization and also, industrial and agricultural developments increased the risk of water resources pollution. So, application of appropriate methods for the management of surface water quality seems necessary to consider. In this research, the risk of Shafarood dam which is located in Guilan(northern Iranian province) was examined in the phase. In this study according to the hydrologic characteristics of the basin, potential of its pollution acceptance against contaminants were zoning. For this purpose, WRASTIC model and GIS were used. Required data for this model were collected by three research methods of surveys, studies, and documents and use of experts opinions. So at the beginning, the field studies were performed for identification of the study area. The next step was identification of pollution resources influencing on Shafarood dam basin. The identified pollution resources were recorded by GPS, then, the pollution resources map was prepared by GIS software. Finally, the risk value of pollution resources was calculated by WRASTIC model and according to major indicators, extent of the area and land usage. The risk value obtained from model calculations showed the moderate to high risk level caused by human and natural activities at this hydrological environment.