تاملي در علل رواج داستان‌هاي پيامبران در قصايد پارسي

An Investigation of the Prevalence of Prophets’ Tales in Persian Odes

با تعمّق در آثار ادبي مي‌توان تاثير دين را در انديشه و اعتقاد مردم ريشهيابي كرد و آن را آينه‌اي از باورهاي جامعه دانست كه آنها را در رسيدن به اهداف عالي، پيروزي بر ظلم و يافتن راه حقيقت راهبري مي‌كند. هنگامي كه شعر فارسي رونق گرفت، شاعران از طريق قرآن و ديگر كتابهاي ديني با داستانهاي پيامبران آشنا شده بودند. در اين زمان، فرهنگ اسلامي و داستان پيامبران نيز رفته رفته در اذهان بسياري از مردم رسوخ كرده و بخشي از ذهنيات آنان را تشكيل مي‌داد. اشارههاي بسياري در اشعار پارسي؛ بخصوص در قصيدهها مشاهده مي‌گرددكه به طور مستقيم يا غيرمستقيم ما را متوجه اساطير مختلف ملّي و داستانهاي ديني مي‌كنند. شاعران با دستمايه قرار دادن اساطير و داستانهاي مختلف در پي غني كردن كلام خود بوده‌اند كه همين امر باعث زنده نگهداشتن تاريخ، آداب و رسوم، دين، آيين‌ها و... شده است. در بررسي قصايد ديده شد كه در برخي قرنها نفوذ اين داستانها بيشتر شده كه به طور مفصّل به سير تحوّل داستانها و علل آن مي‌پردازيم. در اين مقاله كه با هدف بررسي داستانهاي پيامبران در قصايد شاعران انجام گرفته، برخي از اساطير ايراني و سير تحول آنها، داستانهاي پيامبران و علل نفوذ و آميخته شدن آنها با اساطير ايراني مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

Searching in literary works, we recognize the influence of religion on people’s thoughts. Religious beliefs are a mirror of the society ideals which guide them towards high goals, victory over cruelty and the way to truth. When Persian poetry flourished, poets had become familiar with the stories of the Prophets through the Koran and other religious books. At that time, the Islamic culture and stories of the Prophets gradually penetrated to the minds of many people and formed part of their mentality. Many hints are observed in Persian odes that, directly or indirectly, remind us of various national myths and religious stories. Poets used different stories in their works to enrich their poems. This matter keeps alive the history, customs, religion, rituals etc. In studying the odes, it was seen that in some centuries the influence of these stories increased and we describe in detail the evolution of stories and reasons of such influence. In this article, we study some Persian myths and Prophets’ tales and state the reasons of their prevalence and mixture with Persian myths.