آشنايي‌زدايي در جز سي‌ام قرآن كريم

Defamiliarization in part XXX of the holy Quran

چكيده آشنايي‌زدايي از دستاوردهاي مكتب فرماليسم روس مي‌باشد كه بر بيگانه نمودن نُرم عادي زبان دلالت دارد. اين اصل بعنوان شگردي براي زيبايي‌آفريني به‌شمار مي‌رود و هدف از آن، تشخّص و برجسته‌سازي هر اثر هنري است. اين نوشتار تلاش مي‌كند تا زبان قرآن كريم را به ‌عنوان برترين اثر ادبي و هنري، از منظر آشنايي‌زدايي بررسي نموده و ميزان بهره‌مندي قرآن كريم را از امكانات زباني و شگردهاي زيبايي‌آفريني نمايان سازد. روش اين تحقيق، توصيفي- تحليلي است و بر آن است تا به‌منظور تطبيق نظريه صورتگرايان با زبان قرآن، نمونه‌هايي از هنجارگريزي(قاعده‌كاهي و قاعده‌افزايي) را در برخي آيات شريفه جز سي‌ام قرآن كريم نشان دهد و در نهايت با تكيه بر تفاسير ادبي قرآن كريم، بازتاب تاثير آن را در كشف معناي مقصود و نيز كسب التذاذ بيشتر بيان كند. قرآن كريم، به‌اقتضاي رسالت آسماني خويش، بگونه‌اي بي‌نظير با بهره‌گيري از ذخاير زباني، در دو حيطه هنجارگريزي و قاعده‌افزايي دست به آشنايي‌زدايي زده و به‌ تبع آن با برجستگي كلام، القاي مفهوم را به‌اوج رسانيده است.

Abstract: Defamiliarization is one of the accomplishments of Russian formalism focusing on the alienation of the norms of language. This process resulted in the creation of attraction and foregrounding is one of its consequences. This article tries to study the holy book from foreignization perspective and reveal the range of the applications of these linguistic and aesthetic techniques by the holy book. The study tries to investigate the cases of deviation in part xxx to compare formalist theory with the language of the Quran and on the basis of the literary interpretations to discover the reflection of its influence in exploring the concept and enjoyment. The holy Quran apples foreignization by deviation and rule creation through the use of linguistic resources and as a result of foregrounding conceptualize- tions has exceeded to the highest level.