بررسي اصالت كتاب عبيدالله بن علي حلبي

On the Authenticity of ʼUbayd Allah al-Halabi’s Book

از مشهورترين مكتوبات حديثي شيعه در دوران امام صادق (ع) و هم از كهن‌ترين آثار حديثي شيعيان متقدم، كتاب عبيدالله بن علي حلبي است كه اولين مصنَّف شيعه نام گرفته است. گرچه در وثاقت عبيد الله بن علي حلبي معمولا ترديد نكرده‌اند، برخي معاصران انتساب اين كتاب را به وي محل بحث دانسته‌اند. از اين منظر، كتابي با تقسيم‌بندي براساس ابواب فقهي، مشتمل بر روايات عبيدالله حلبي و حتي روايات ساير اصحاب ايمه (ع)، تدوين گرديده، و به نام عبيدالله حلبي شهرت يافته، و براي باورپذيرتر ساختن چنين ادعايي، داستان عرضه كتاب حلبي بر امام صادق (ع) و تصديق ايشان بر صحت كتاب حلبي نيز، نشر داده شده است. در اين مطالعه بناست با گردآوري گزارشها در باره شخص عبيدالله حلبي و خاندان و روايات او از يك سو، و تحليل محتوايي و سندي روايات اين اثر از ديگر سو، انتساب كتابي به عبيدالله حلبي مطالعه شود. با توجه به نقل گسترده از عبيدالله حلبي در كتب اربعه و همچنين ضرورت ابهام زدايي از يك نگارش‌ حديثي كهن، چنين مطالعه‌اي ضروري به‌‌نظر مي‌‌رسد.