ارزيابي تنوع ژنتيكي حاصل از القاي جهش با پرتوتابي گاما در صفات مورفولوژيك در نسل دوم لاين هاي جهش يافته كلزا

Evaluation of Genetic Variation Induced by Gamma Ray Irradiation in Morphological Traits in M2 Mutant Lines of Canola

القاي جهش روشي موثر براي افزايش تنوع ژنتيكي گياهان مخصوصا براي صفاتي با تنوع ژنتيكي پايين مي باشد. هدف از انجام اين پژوهش بررسي تاثير دز 1200 گري اشعه ي گاما بر خصوصيات مورفوفنولوژيك، عملكرد و اجزاي عملكرد و شناسايي جهش يافته هاي مفيد در دو رقم كلزاي بهاره RGS003 و ساري‌گل مي باشد. نتايج تجزيه واريانس صفات حاكي از اختلاف بسيار معني‌دار بين لاين‌هاي جهش يافته بود. بر اساس نتايج همبستگي‌هاي فنوتيپي و ژنتيكي، صفت وزن هزار دانه داراي بيشترين ضرايب همبستگي با صفت عملكرد دانه در بوته بود. در بررسي ارتباط صفات كمي با عملكرد دانه به كمك رگرسيون مرحله‌اي نيز وزن هزار دانه به عنوان مهمترين صفت تعيين كننده عملكرد شناخته شد. با توجه به تنوع القا شده در صفات مورفولوژيك احتمالا مي‌توان از بين لاين‌هاي جهش يافته ارزيابي شده، گزينه‌هاي مناسب را براي برنامه‌هاي ژنتيكي اصلاحي آينده كلزا انتخاب نمود. لاين‌هاي جهش يافته شماره 9 ژنوتيپ RGS003 و شماره 16، 25 و 26 رقم ساري‌گل بعنوان برترين لاين‌هاي جهش يافته نسل دوم شناسايي شدند كه از نظر جنبه هاي اصلاحي كلزا حايز اهميت مي باشند.

Mutation induction is considered as an effective way to enrich plant genetic variation, particularly for traits with a very low level of genetic variation. The objectives of this study were to evaluate the effect of 1200 GY gamma ray irradiation on morphophenological traits, yield and yield components and to identify useful mutants in two spring rapeseed "RGS003" and" Sarigol" cultivars. The results revealed that there are highly significant differences among mutant lines. Based on the results of phenotypic and genetic correlations, 1000 seed weight had the highest relationship with see dyieldper plant. Stepwise regression analysis also showed that 1000 seed weight was one of the most important traits contributing in seed yield. In viewpoint of the exploitation of the induced variation at morphological traits, M2 lines 9 from RGS003 and 16, 25 and 26 from Sarigol could be suggested as the most desirable lines for canola breeding.