ضرورت تصحيح انتقادي ديوان خواجوي‌كرماني

The Necessity for Critical Commentary of Khajuye Kermani’s Divan

ديوان خواجوي‌كرماني كه شامل قصايد، غزليات، قطعات، تركيبات، ترجيعات، مسمط‌ها و رباعيات اوست، با همه اهميتي كه از جنبه‌هاي متعدّد مي‌توان براي آن متصوّر بود، از جمله ديوان‌هايي است كه تاكنون بيش از يك بار تصحيح نشده است. اين تصحيح به اهتمام احمد سهيلي‌خوانساري در سال ???? صورت گرفته كه اشكالات فراواني دارد. از جمله اشكالاتي كه به اين تصحيح وارد است، اين نكته است كه از همه نسخه‌هاي موجود ديوان استفاده نشده. نيز از نسخه‌اي كه نسخه اساس آن تصحيح بوده بكرّات و بي‌هيچ دليل متن‌پژوهي عدول شده است. در اين مقاله جوانب مختلف اين تصحيح ارزيابي شده است و در خلال آن نمايان مي‌شود كه تصحيح ديوان يكي از بزرگ‌ترين شاعران زبان فارسي تا چه اندازه از شيوه تصحيح انتقادي به دور افتاده است.

Although Khajuye Kermani’s Divan is important in many aspects, there is only one commentary of this Divan which consists of odes, sonnets, quatrains etc. This commentary which has been written by Ahmad Soheili Khansari in 1336 has many problems. One of the problems of this commentary is that it did not use all the available versions of the Divan. Also, the version used in this commentary has been ignored many times without any textual-critical reason. In this article, various aspects of this commentary are evaluated and, through this, it is shown that the available commentary of Khajuye Kermani’s Divan is far from a critical commentary.