راه‌آهن و ترقي از نگاه انديشمندان ايران عصر ناصرالدين شاه

Railway and development from the point of view of Iranian scholars in the period of Nasser al-Din Shah

بعد از طرح انديشه احداث راه‌آهن در ايران عصر ناصري توسط اروپايي ها، عده اي از انديشمندان ايراني در مورد احداث راه‌آهن در ايران تفكر و تامل كردند و در طرح ها و انديشه هاي خود، ضمن تشريح ضرورت ها، فوايد و نحوه انجام كار، ميان راه‌آهن و ترقي و پيشرفت جامعه ايراني ارتباط مستقيم برقرار كردند. ارتباط ميان راه‌آهن و ترقي در نوشته هاي اين انديشمندانِ روزگار ناصرالدين شاه، مساله اي است كه در مقاله حاضر با روش توصيفي و تحليلي و با استفاده از آثار و طرح هاي به جا مانده از انديشمندان در روزنامه اختر و نسخ خطي و اسناد مورد بررسي قرار مي گيرد و به اين پرسش پاسخ داده مي شود كه انديشمندان ايراني در مورد ورود به عصر سرمايه داري چه نقشي به راه‌آهن مي‌دادند؟

After the Europeans presented the idea of constructing railroad in Iran in the era of Nasseri, some Iranian scholars considered the issue and not only defined the necessities, advantages, and the way the work should be done but also made a direct relation between railroad and progress and development of the Iranian society, in their plans and thoughts. The relation between the railroad and progress mentioned in the written records of these scholars is an issue that is studied in with an analytic method in this article, taking advantage of the works and plans left behind by scholars in Akhtar newspaper, texts and documents. Finally, the Question “what role did the Iranian scholars define for the railroad in entering the era of colonialism?” is answered.