عليت ارسطويي از منظر توماس آكوييني

Aristotelian Causation from the Perspective

چكيده بشر از بدو پيدايش خود همواره با مسيله عليت دست‌به‌گريبان بوده است، چرا كه‌ ‌اين موجود متفكر و‌ انديشمند در باره هر چيزي به فكر فرو مي‌‌رفت و در پي يافتن منشا پيدايش و اصل آن برمي‌آمد و همين امر سبب شد كه او روز به روز در وادي علم و دانش و زندگي در كره خاكي پيشرفت كند. اولين فيلسوف باستاني كه به تفصيل به بحث علل مي‌‌پردازد ارسطوست. وي نظريه عليت و علل اربعه را به صورت يك بحث مشخص و مجزاي فلسفي مطرح كرد كه كاربرد آن نه تنها در مابعدالطبيعه، بلكه در باب برهان منطق و حركت طبيعت، محرز بود. توماس آكوييني كه از شارحان ارسطو محسوب مي‌‌شود نگاه متفاوتي به نظريه عليت دارد و در آثار كلامي خود عليت ارسطويي را به گونه‌‌اي ديگر تبيين مي‌‌كند، اگرچه مي‌‌كوشد در شروحش بر آثار ارسطو به تفاوت ديدگاه خود اشاره‌‌اي نكند، ولي در آرا كلامي به ارسطو پايبند نمي‌‌ماند و بر اساس نگاه مسيحي عليت را تفسير مي‌‌كند.

Abstract Causation has always been with man from the time of his creation for the simple reason that, as a thinking creature, he has been thinking about almost everything seeking the origins of their genesis. This can be considered as the source of his progress in the sciences leading to the improvement of life on earth. Aristotle is the first ancient philosopher who dealt in depth with the question of causation. He discussed causation and the four causes as an independent philosophical issue which has been used not only in metaphysics but also in logical argumentation and physical motion. Thomas Aquinas who is one of commentators of Aristotle has a different view about causation. In his theological works, he explains causation in a different way. Although he tries not to show his different view of causation in his commentaries, he does not follow Aristotle in his theological works and interprets causation according to his Christian beliefs.