تعيين ارزش غذايي گياه نوروزك (Salvia leriifolia) در تغذيه نشخواركنندگان

Determination of nutritional value of Salvia leriifolia for ruminant

گياه نوروزك (Salvia leriifolia) در مراحل مختلف گل‌دهي از مراتع كوهپايه‌اي استان خراسان جمع آوري شد. تركيب شيميايي، تجزيه پذيري ماده خشك، پروتيين خام و فيبر نامحلول در شوينده خنثي براي گياه كامل (ساقه و برگ) در مراحل مختلف گل‌دهي و برگ گياه، يونجه خشك و كاه تريتيكاله با استفاده از 4 راس گاو داراي فيستولاي دايمي اندازه‌گيري شد. درصد پروتيين خام، براي گياه كامل در اوايل، اواسط و پايان گل‌دهي و براي برگ گياه نوروزك بترتيب 47/9، 10/16، 57/9، 81/ 15 درصد و براي يونجه خشك اواخر گل‌دهي و كاه تريتيكاله بترتيب 99/13 و 85/3 درصد بود. نتايج تجزيه پذيري تيمارها تا 96 ساعت با استفاده از كيسه‌هاي نايلوني نشان داد كه تجزيه پذيري ماده خشك، پروتيين خام و بخش نا‌محلول در شوينده خنثي تا 24 ساعت اول بعد از انكوباسيون با شدت بيشتر و با نرخ كمتر تا 48 ساعت ادامه داشت. مقدار تجزيه پذيري ماده خشك گياه كامل نوروزك جمع آوري شده در اوايل، اواسط و پايان گل‌دهي در پايان 96 ساعت انكوباسيون نزديك به يونجه خشك و بيشتر از كاه تريتيكاله بود. بيش از 70% پروتيين و 50% بخش نا‌محلول در شوينده خنثي گياه كامل نوروزك به فرم قابل تجزيه در شكمبه بود. روش توليد گاز نيز نشان داد كه عمده توليد گاز در 48 ساعت اوليه است و ميزان توليد گاز در مراحل مختلف گل‌دهي و بخش برگ آن حد واسط يونجه خشك و كاه تريتيكاله بود. بنابراين اين گياه مي‌تواند از نظر ارزش غذايي در تغذيه نشخواركنندگان نزديك به يونجه خشك مورد توجه قرار گيرد.