اثرات تكاملي دي‌اتيل‌هگزيل‌فتالات بر فوليكول‌هاي تخمداني موش‌هاي صحرايي نژاد ويستار

Developmental effects of Di 2 ethylhexylphthalate on ovarian follicles in Wistar rats

زمينه و هدف: در سال‌های اخير نگرانی‌های در حال افزايشی در خصوص بروز ناهنجاری‌های توليدمثلی در جمعيت‌های انسانی وجود دارد. اين تحقيق با هدف مطالعه اثرات در معرض قرار گرفتن مادر به دی اتيل‌هگزيل-‌فتالات بر روند تكامل پس از تولد تخمدان نوزادان موش‌های صحرايی انجام گرفت. روش بررسی: 40 موش صحرايی ماده به‌طور تصادفی به گروه شاهد و سه گروه آزمون، كه به‌ترتيب طی دوره شيردهی مقادير 10، 100 و 500 ميلی‌گرم بر كيلوگرم دی‌اتيل‌هگزيل‌فتالات را با روش گاواژ دريافت نمودند، تقسيم شدند. تخمدان نوزادان در سن 60 روزگی پس از تولد از محوطه شكمی خارج و بعد از توزين، تثبيت و آماده‌سازی مقاطع بافتی سريال شش ميكرونی، تغييرات ساختاری فوليكول‌های تخمدانی و اجسام زرد مطالعه گرديد.  يافته‌ها: ميانگين وزن بدن نوزادان در گروه‌های مورد مطالعه تغيير معنی‌داری نشان نداد. وزن تخمدان نوزادان در گروه دوز بالا به‌طور معنی‌داری (037/0p=) كاهش يافت. كاهش معنی‌دار تعداد فوليكول‌های اوليه (012/0p=) و تعداد و قطر فوليكول‌های ثانويه (به‌ترتيب 023/0p= و 012/0p=) و آنترال (به‌ترتيب 025/0p= و 018/0p=) نيز در گروه دوز بالا در مقايسه با گروه شاهد مشاهده گرديد. همچنين، تعداد اجسام زرد در گروه دوز بالا در 60 روزگی پس از تولد به‌طور معنی‌داری (023/0p=) كاهش يافت. علاوه‌براين، افزايش معنی‌دار تعداد فوليكول‌های آترتيك در گروه‌های دوز متوسط (012/0p=) و دوز بالا (036/0p=) مشاهده شد.  نتيجه‌گيری: مطالعه حاضر نشان می‌دهد در معرض قرارگيری مادر در برابر دی‌اتيل‌هگزيل‌فتالات طی دوره شيردهی تكامل پس از تولد ساختار بافتی تخمدان نوزادان را تحت تأثير قرار داده و موجب كاهش باروری و كارايی توليدمثلی آن‌ها در هنگام بلوغ می‌شود.

Background: In the recent years, concerns have been raised about the incidence of reproductive disorders in human populations. The present study was aimed to determine the effects of maternal exposure to Di 2 ethylhexylphthalate (DEHP) on postnatal development of ovary in Wistar rat offsprings. Methods: Forty female Wistar rats were randomly divided in four equal experiment groups; an oil vehicle group and three DEHP-treated groups that received 10, 100 and 500 mg/kg/day Di 2 ethylhexylphthalate by gavage during lactation, respectively. The ovaries of pups were removed at 60 days of postnatal development; their weights recorded and fixed in Bouinʹs solution; subsequently 6 µm serial paraffin sections were stained with haematoxylin-eosin; the structural changes of ovarian follicles and corpora lutea were studied. Results: There was no significant difference on mean body weights of offsprings among different groups. However, the mean of ovary weight was decreased significantly (p= 0.037) in 500 mg/kg/day DEHP group. Significant decreases were seen in mean number of primary follicles (p= 0.012) and mean number and diameter of secondary (p= 0.023 and p= 0.012, respectively) and antral (p= 0.025 and p= 0.018, respectively) follicles in high dose DEHP-treated group compared to sham group. Also, mean number of corpora lutea decreased significantly (p= 0.023) at 60 days of age in ovary of offspring in 500 mg/kg/day DEHP group. Moreover, significant increases were seen in number of atretic follicles in moderate (p= 0.012) and high (p= 0.036) DEHP-treated groups. Conclusion: Present study showed that maternal exposure to Di 2 ethylhexylphthalate during lactation affects postnatal development of ovary in offspring Wistar rats and reduces their fertility and reproductive efficiency at puberty.