ايمان در انديشه اشعري

Abu-l-Hassan Al-Ash’arī on Faith

در ديدگاه ابوالحسن اشعري، «ايمان» در لغت به معناي تصديق و در اصطلاح عبارت است از تصديق به وجود خداوند، پيامبران، و اوامر و نواهي او. از نظر اشعري، تنها تصديق ركن ايمان است و اقرار زباني و عمل به اعضا از فروع ايمان محسوب مي-شوند كه از حوزه مفهومي ايمان خارج است. او، در تبيين اين ديدگاه، ايمان را دست خوش زيادت و نقصان دانسته است. همچنين وي اعتقاد داشته كه ايمان بايد مبتني بر دليل باشد؛ زيرا از نظر وي، معرفت مقدّم بر ايمان است و ايمان ثمره آن است. بنابراين ايمان مقلّد را مقبول نمي دانست؛ زيرا مقلد، اولين واجب، يعني معرفت خدا، را كسب نكرده است. در حوزه اختيار انسان نيز اشعري بر اين باور بود كه خداوند، افعال انسان را مي آفريند و انسان فعل مخلوق خدا را كسب مي كند و انسان در اتيان و يا عدم آن، فاقد اختيار است. وي بين ايمان و اسلام تفاوت قايل بود و ايمان را صرف تصديق مي دانست كه جايگاهي در قلب دارد اما اسلام، تركيبي از قول ـ يعني شهادت به وحدانيّت خدا و نبوّت پيامبر ـ و عمل است.

According to Abu-l-Hassan Al-Ash’ar?, faith means acknowledgement literally, while in terms of Islamic scholars, it means acknowledging the existence of God, His prophets, and His commands and prohibitions. From his point of view, the only pillar of faith is the acknowledgement. So, the verbal confession and putting the Law in practice are considered to be secondary and excluded from the conceptual elements of faith. To explain this view point, he considers faith to be the subject to the augmentation and deficiency. Besides, he believes that faith should be based upon reason, for, according to him, the imitator`s faith is undesirable. He thinks that God creates human acts and human being merely acquires God’s created act and he is devoid of choice in its occurrence.