حق كودك به آموزش در نظام بين‌المللي حقوق بشر

Child’s Right to Education in The International Human Rights

حق كودك به آموزش در منابع بين‌المللي متعددي همچون اعلاميه جهاني منشور بين‌المللي حقوق بشر، ميثاق بين‌المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و كنوانسيون حقوق كودك پيش‌بيني شده است. در اين اسناد و تفاسير مربوط به آنها، از اهداف آموزش، وظايف دولت در تحقق حق آموزش و حقوق و وظايف والدين در قبال حق كودك به آموزش سخن به ميان آمده است. حق آموزش جز حقوق فردي، اجتماعي و جمعي شناسايي شده است. تعهدات ناشي از آن نيز حسب مورد بر عهده دولت، والدين و جامعه جهاني قرار گرفته است. در عين حال، والدين و دولت مكلف شده‌اند در تصميمات و اقدامات خود، منافع عاليه كودك را مورد توجه قرار دهند. اين حقوق و الزامات گوناگون كه در نظام بين‌المللي حقوق بشر در مورد حق آموزش پيش‌بيني شده، باعث شده است حق آموزش به يكي از حقوق غامض و مناقشه‌آميز درآيد. از اين رو، اين مقاله، موازين بين‌المللي ناظر بر حق مذكور و چالش‌هاي موجود درباره آن را تبيين مي‌كند. بدين منظور، نخست تعريف آموزش و ماهيت حقوقي حق آموزش، سپس محتواي اين حق و جايگاه دولت، والدين و معلم در تعيين محتوا و سرانجام، مديريت و اجراي حق مذكور مطالعه شده است.

Child’s right to education is enshrined in various international human rights instruments such as ICCPR, ICESCR and CRC. This right is regarded as transversal right which has many individual, social and collective dimensions. Children, their parents and educational institutions are holders of that right and state, parents and international community as a whole are respective duty-bearers. This complicated aspects of the right to education has made it very controversial both in theory and in practice. This article, intends to, firstly, study definition and legal nature of the right to education as a human right (Part I), Then, content of that right and respective roles of the state, parents and schools in its determination, (Part II) and finally, performance of that right, relative principles (being compulsory and free) and parent involvement in the school governance (Part III).