بررسي تركيب‌هاي شيميايي اسانس سرشاخه هاي هوايي گياه Physospermum cornubiense (L.) DC. در منطقه قهرود كاشان

Essential oil composition in aerial parts of Physospermum cornubiense (L.) DC. in Kashan Qohrud area

چكيده جنس "شوكران باغي"(Physospermum Cusson ex Juss.) متعلق به تيره چتريان (Apiaceae)، داراي گونه‌هاي دارويي و معطر بسيار ارزشمندي است كه تاكنون بالغ بر 18 گونه از اين جنس در جهان و يك گونه از ايران گزارش شده ‌است. در اين تحقيق به‌منظور بررسي تركيب‌هاي شيميايي اسانس گياه شوكران باغي در منطقه قهرود كاشان، سرشاخه هاي هوايي گياه در دو مرحله قبل و بعد گل دهي در بهار سال 1390 جمع‌آوري، در شرايط آزمايشگاه خشك و به روش تقطير با بخار همزمان با حلال آلي (SDE) اسانس‌گيري و شناسايي تركيب‌هاي تشكيل‌دهنده اسانس با استفاده از دستگاه‌هاي گاز كروماتوگرافي (GC) و گاز كروماتوگرافي متصل‌شده به طيف‌سنج جرمي (GC/MS) انجام گرفت. نتايج نشان داد تعداد 25 تركيب در اسانس گياه در فاز گل دهي كه به‌ترتيب: ژرماكرن-دي (88/52 درصد)، كاريوفيلن (73/7 درصد) و نونادكان (38/2 درصد) بودند و تعداد 18 تركيب در اسانس مرحله قبل از گل دهي كه به‌ترتيب تركيب‌هاي: ژرماكرن-دي (11/42 درصد)، گاما-كادينن (54/5 درصد)، فيتول (79/4 درصد) و بتا-ميرسن (61/3 درصد) از مهمترين مواد موثره اسانس و بيشتر متعلق به سسكويي ترپن هاي هيدروكربني بودند. واژگان كليدي: اسانس، ژرماكرن-دي، شوكران باغي (Physospermum cornubiense (L.) DC.)، قهرود كاشان

Abstract Physospermum Cusson. belongs to Apiaceae family, which has important aromatic species, with more than 18 world species and 1 pernnial species in Iran. In this research due to essential oil composition of Physospermum cornubiense (L.) DC. from Kashan Qohrud , the aerial parts of plant were collected in before and full blooming (Spring 2011) and dried at room temperature . Essential oils were obtained by SDE (simultaneous distillation extraction) and analyzed by using GC and GC-MS. Results showed that germacrene-D (52.88%), caryophyllene (7.73%) and nonadecane (2.38%) were the most essential oil components in blooming, while: germacrene-D (42.11%), ?-cadinene (5.54%), phytol (4.79%) and B-myrcene (3.61%) were main compounds of essential oil in before blooming which most of them belonging to sesquiterpen hydrocarbons.