اثر فلزات سنگين مس و سرب بر برخي صفات رشد، ميزان پرولين و پراكسيداسيون ليپيدي در دو رقم ماش

Effect of Heavy Metals Cu and Pb on Some Growth Characteristics, Proline Content and Lipid Peroxidation in Two Varieties of Mung Bean (Vigna radiate)

در زمين هاي زراعي، آلودگي فلزات سنگين به خاطر استفاده از پساب‌هاي صنعتي آلوده و كاربرد بي رويه ي كودهاي فسفاته به يك مشكل اساسي تبديل شده است. دوام بلند مدت زيست‌شناختي و باقي ماندن در خاك، سبب انبـاشته شـدن اين فلزات در زنجيـره غذايي و در نتيجه سبب تاثيـرات منفي بالقـوه براي سلامت انسان مي گردد. به منظور بررسي تاثير فلزهاي مس و سرب در خاك آلوده بر صفات ريخت‌شناختي، ميزان پرولين و پراكسيداسيون ليپيدي دو رقم ماش، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي انجام شد. فلز مس در غلظت هاي صفر، 150، 300 و 400 ميلي گرم در كيلوگرم خاك خشك و سرب در غلظت صفر، 200، 400 و 600 ميلي گرم در كيلوگرم خاك استفاده شد. پس از رشد گياهان به مدت چهار هفته در خاك آلوده، ارتفاع بخش هوايي، طول ريشه، وزن تر و وزن خشك اندام هوايي و ريشه، ميزان پرولين و ميزان پراكسيداسيون ليپيدي در برگ سنجيده شد. نتايج حاصل از پژوهش حاضر، حاكي از تاثير منفي و سمي فلزات سنگين مس و سرب بر گياه ماش است، به طوركلي با افزايش غلظت مس و سرب در محيط رشد، صفات ريخت‌شناختي تغيير يافته است. رقم سيستان تاثير پذيري بيشتري از فلزات سنگين داشته و نسبت به رقم گوهر صفات ريخت‌شناختي آن تغييرات منفي بيش‌تري را نمايان ساخت. فلزات مس و سرب بر ميزان پرولين و پراكسيداسيون ليپيدي در گياه ماش تاثير زيادي داشت. ضمن اين كه ميزان پرولين و همچنين پراكسيداسيون ليپيدي تحت تنش فلزات مس و سرب در رقم سيستان افزايش بيشتري نشان داد.

Heavy metal contaminations of agricultural fields, due to use of industrial waste water and excessive application of phosphate fertilizers, has become a major problem. Biological stability in soil for long-term, causes these metals accumulate in food chain and thus potentially affect human health. To investigate the effects of copper and lead on growth parameters, lipid per oxidation, peroline content in two cultivars of mung bean, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design. Copper used in three concentrations (0,150, 300 and 400mg/kg) and Pb in four concentration (0, 200, 400, 600mg/kg). After four weeks, plants grown in contaminated soil were collected and shoot height, root length, fresh weight and dry weight of shoot and root; proline content and lipid per oxidation in leaves were measured. The results showed that copper and lead had negative and toxic effect on the mung bean growth features. Generally with increasing concentrations of cu and Pb in soil, growth parameters were decreased. Between the two cultivars (Gohar and Sistan), Sistan was affected more than Gohar. Proline content and lipid peroxidation in treated mung bean were increased. Also Sistan cultivar showed more proline content and lipid per oxidation than Gohar.