بررسي تطبيقي مضامين دو اثر عرفاني «عينيه» ابن سينا و «مصباح الارواح» شمس‌الدين محمد بردسيري كرماني

A comparative study of two mystica l odes by Aviccina and Bardsiri Kermani

آنچه از پي مي‌آيد كوشش و پژوهشي است درباره اعتقاد به اصل و منشا ملكوتي روح كه يكي از موتيف‌هاي شاخص و بن مايه‌هاي اصلي انديشه‌هاي عرفاني است. در اين مختصر گفتار سعي شده است به تبيين سير روح و نزول آن از عالم اعلي به مرتبه ادني در دو اثر عرفاني قصيده «عينيه» ابن سينا و مصباح الارواح بردسيري كرماني پرداخته شود. ابن سينا با دفاع از نظريه دوگانگي روح و تن مانند بسياري از عرفاي اسلامي از پيشگامان، تلاش كرده به صورت تمثيلي و با زباني نمادين كيفيت هبوط روح را در جسم و عالم ماده به تصوير بكشد. اما بردسيري در مصباح الارواح نه تنها به صعود روح و بازگشتش به عالم بالا معتقد است بلكه در مسير اين بازگشت مراحل تكامل روح را نيز بيان مي‌كند. اين مقاله بر آن است تا ضمن بررسي تطبيقي اين دو اثر و ذكر وجوه تشابه آنها به نكات جديدي در مورد سير مراحل روح بپردازد

The belief that the soul originates from the celestial world and is imprisoned in the material world as a result of neglect is a fundamental belief in mysticism. the sophis try to purify the soul through knowledge and wisdom before it unites with the God in the afterworld. Aviccina focuses on this purification in his Ode (Einieh) and the Persian poet, Bardsiri Kermani, does the same in his long piece of poetry(Mesbah-ol-Arvah) and follows the example of Einieh. makes use of several terms and themes of Islamic mysticism including vesal, Boka, Bareqe and Hejab similarly references are made to light and darkness.This paper comparatively explores the theme in these works. Key words: Islamic mysticism, Aviccina, Einieh, Bardsiri Kermani, Mesbah-ol-Arvah.