استفاده از متغير كمكي ضريب سولفيدي به‌منظور بهبود نتايج برآورد مس با كوكريجينگ هم‌مختصات و كريجينگ با روند بيروني

The use of auxiliary variable sulphide factor to improve the estimation results of copper by collocated cokriging and kriging with external drift

طرح‌ هاي معدني اغلب با عدم قطعيت و مخاطره همراه هستند و هدف مدل‌سازي، برآورد ذخيره، كاهش واريانس برآورد و عدم قطعيت به‌‌منظور كاهش مخاطره تصميم‌گيري است. از سوي ديگر يكي از راه‌هاي كاهش واريانس برآورد، اجراي حفاري هاي گسترده و پُر هزينه در منطقه است. از ديگر روش هاي كاهش واريانس برآورد كه با صرف هزينه كمتر قابل اجرا است، روش هاي زمين آماري چندمتغيره است. در اين تحقيق از روش هاي كوكريجينگ هم‌مختصات و كريجينگ با روند بيروني كه مي‌‌توانند با استفاده از متغير كمكي (در اينجا ضريب سولفيدي) به بهبود نتايج كمك كنند، به‌‌منظور برآورد متغير عيار مس معرفي مي شوند. منطقه مورد بررسي در يكي از مناطق پتانسيل دار مس، واقع در استان كرمان است. براي برآورد چگونگي توزيع عيار مس در منطقه، از داده هاي ضريب سولفيدي استفاده شد، زيرا نسبت به حفاري هاي صورت‌پذيرفته پوشش بيشتري در منطقه دارد و با هزينه كمتري نيز همراه است. در اجراي روش كوكريجينگ هم‌مختصات فقط داده‌هاي ثانويه هم‌مختصات با محل برآورد متغير اوليه در نظر گرفته مي‌شوند. نتايج اين بررسي نشان داد كه استفاده از اين دو روش، نسبت به روش كريجينگ معمولي كه از متغير ثانويه استفاده نمي كند، كيفيت نتايج توزيع مس را بهبود مي‌دهد. اعتبارسنجي نتايج با استفاده از روش اعتبارسنجي حذفي صورت گرفت. براساس معيارهاي ميانگين قدر مطلق خطا (MAE)، ريشه دوم ميانگين مربع خطا (RMSE) و ضريب همبستگي مقادير مشاهده اي و واقعي (R)، روش هاي كريجينگ با روند بيروني و كوكريجينگ هم‌مختصات، نتايج بهتري را آشكار ساختند.