مرگ، آينه بينش هستي‌شناختي مارتين هيدگر

Death, The Ontological Mirror of Martin Heidegger

مارتين هيدگر «دازاين» را موجودي تعريف كرده است كه در ميان موجودات ديگر از اين خصيصه ممتاز برخوردار است كه همّ و غم هستي دارد و اگر پرسش هستي نقطه كانوني تاملات معرفتي اوست، ناشي از اين خاستگاه و ويژگي بنيادين او است. اما كدام يك از امكانات «دازاين» بيشترين مجال و رخصت را براي مواجهه و تلاقي او با هستي فراهم مي‌آورد؟ هيدگر اين امكان را به عنوان خاص ترين امكانِ «دازاين»، مرگ معرفي مي كند. آنچه كه ما در اين مقاله بر عهده گرفته ايم اين است كه بيان ضمني و تلويحي هيدگر را در ترجمانِ هستي‌شناختي مرگ، به صراحت و روشني بيان كنيم. نگارنده با رجوع به مولفه‌هاي پنج‌گانه مرگ در تعريفي كه هيديگر از آن به دست مي‌دهد، وجوه هستي‌شناختي اين مقومات را بررسي كرده است. نگاه هيدگر به مرگ، هستي‌شناختي و به تعبير او اگزيستنسيال است. به باور هيدگر همه تتبعات و پرسش‌هايي كه مرگ را از منظر زيست شناختي، روان‌شناختي، كلامي و انحاي ديگر بررسي مي‌كند، از حيث روش، به تحليل اگزيستنسيال مسبوقند. اين منظر برخلاف تلقي رايج از مرگ، آن را آينه هستي مي‌سازد و با استمداد از آن به عنوان امكاني نهايي كه در بطن خود نابودي هر امكان ديگري را مي‌پرورد، راهي به هستي مي‌گشايد. تقرب وجودي به مرگ، مرگ آگاهي را از توجه آسيب شناختي، آييني و يا قوم شناختي به مرگ ممتاز مي‌كند. كوش براي نشان دادن تفصيلي مضامينِ هستي شناختي عناصر مرگ در بيان هيدگر و مقايسه آن با باورهاي «تصلب يافته» موجود بين و به تعبير هيديگر اُنتيك، مرادي است كه اين جستار در پي آن است.

Martin Heidegger has defined Dasein (i.e. a co-term for being in the world) as creature that enjoys existential questions, which have been the focal point of its existentialist thoughts. However, which one of Dasein’s possibilities provides better opportunities to confront the world? Heidegger has introduced “death” as the most special possibility of Dasein. The present study is an attempt to explain Iucidly Heidegger’s implicit statements on ontological interpretation of death.