انسان كامل از ديدگاه حكيم سنايي غزنوي

Perfect Man from Sanayee Qaznavi’s Viewpoint

موحد واقعي همان انسان كامل است كه به مقام شهود و تجلي رسيده كه بالاترين مرتبه آن متعلق به حضرت ختمي مرتبت (ص) است. يكي از افرادي كه به اين موضوع پرداخته در عين عدم به كارگيري اصطلاح «انسان كامل» آن را به صورت محوري در اشعار خود بيان نموده، سنايي غزنوي، شاعر و عارف قرن ششم هجري قمري است. وي در بيان مرتبه انسان كامل از پيامبران الهي و نقش آنان در هدايت بشر به سوي معرفت الهي بسيار سخن گفته و راه رسيدن به مقصد نهايي را در پيروي از آنان مي‌داند. ايشان به مقام «حيرت» به عنوان خواسته انبيا الهي در معرفت و وصول به حق و مقام فنا في الله و بقا بالله و نقش عقل بشر در رسيدن به اين مقام اشعار پر محتوايي دارد. همچنين ايشان معتقد به پيروي از شريعت در مسير طريقت تا وصول به حقيقت مي‌باشد و آن را روش انسان كامل در رسيدن به حق مي‌داند.

Real monotheist is the same perfect human being that reached the position of witness and manifestation that is the highest rank belonging to the prophet Mohammad. Any person who deals with this subject matter, while not using the term ‘perfect man’, and that stated at the center of the poetry, is Sanayee Qaznavi, the poet and mystic of 6th century AH. Upon ranking the perfect man, he stated a lot about divine cognition and believes that the way of getting to the final destination is to be their followers. He is to wonderment position as will of divine prophets in cognition and reaching to the right and passing way in God and survival on God and the role of human wisdom in reaching to this statute had significant poems. Also he believes that following sacred law in route of mystic path to reaching fact. He believes it as a procedure of perfect man to reach the right. Key words: Perfect man, wonderment, passing away and survival, sacred law, fact.