بررسي ارتباط بين آگاهي واج‏شناختي و نمره ديكته در دانش‏آموزان پايه اول ابتدايي

Relationship between phonological awareness and spelling proficiency in first-grade students

زمينه و هدف: آگاهي واج‏شناختي متشكل از سه مولفه آگاهي از هجا، آگاهي از واحدهاي درون هجايي و آگاهي از واج بخش مهمي از زبان دريافتي و بياني و از جمله پيش‏نيازهاي مهمي است كه روند رشد و فراگيري مهارت‏هاي خواندن و نوشتن را از طريق رمزگذاري‏هاي دوباره واج‏شناختي تسهيل مي‏كند. تعدادي از پژوهش‏هاي انجام شده در زبان‏هاي مختلف ارتباط بين آگاهي واج‏شناختي و ديكته را نشان داده‏اند. هدف از اين پژوهش بررسي اين ارتباط در دانش‏آموزان پايه اول ابتدايي در زبان فارسي بود. روش بررسي: مطالعه مقطعي حاضر روي 400 نفر از دانش‏آموزان پايه اول ابتدايي (209 دختر و 191پسر) انجام شد. ابتدا در هر كلاس آزمون اگاهي واج‏شناختي به‎صورت انفرادي از هر دانش‏آموز به‏عمل آمد، سپس آزمون ديكته به‏صورت گروهي براي آن كلاس اجرا شد. همبستگي بين آزمون آگاهي واج‏شناختي و زيرآزمون‏هاي آن با ديكته با استفاده از مدل رگرسيون ساده و تعيين تفاوت بين دو جنس با استفاده از آزمون t مستقل مورد بررسي قرار گرفت. يافته‏ها: بين آزمون آگاهي واج‏شناختي و آزمون ديكته با ضريب همبستگي 82/0 ارتباط معني‏دار وجود داشت(p < 0/001) و از بين زيرآزمون‏ها، آگاهي از واج بيشترين(r=0/34) و آگاهي از قافيه كمترين همبستگي(12/0r=) را با آزمون ديكته داشتند. بين گروه دختران و پسران در آزمون‏هاي انجام شده تفاوت وجود داشت(p < 0/05). نتيجه‏گيري: با توجه به ارتباط نزديك اگاهي واج‎شناختي با نمره ديكته، افزايش توانمندي كودكان در زمينه آگاهي واج‎شناختي، مي‎تواند به افزايش توانايي كودك در ديكته كمك كند.

Background and Aim: Phonological awareness (consisting of phoneme, syllable and intra-syllable awareness) is an important part of receptive and expressive language; it facilitates reading and writing skills through phonological re-coding. Multiple studies in several languages have studied the relationship between phonological awareness and dictation. This research is based on a study of the relationship between phonological skill and spelling score in first-grade Persian students. Methods: Four hundred first-grade students participated in the study, including 209 girls and 191 boys. A phonological awareness test was individually administered for each student and then a spelling exam was administered in groups. The correlation between the two tests was studied using a simple regression model. The comparison of mean scores of girls and boys was evaluated employing an independent t-test. Results: A correlation coefficient of 0.82 was obtained between phonological awareness and spelling proficiency (p < 0.001). Phonological skill sub-tests also showed a significant correlation with spelling proficiency (highest for phoneme awareness r=0.34 and lowest for rhyme awareness r=0.12). The mean scores of girls and boys differed significantly (p < 0.05). Conclusion: There is a strong positive association between phonological awareness and spelling proficiency. Therefore, if phonological skill is improved, spelling score can be enhanced.