بازشناسي استفاده از پتانسيل جنگل‎هاي گيلان با نگرش توسعه

مناطق جنگلي گيلان از رود آستاراچاي در مرز ايران و جمهوري آذربايجان تا رود چابكسر در شرق گيلان را شامل مي‌شود و در آن تعداد 2041 آبادي وجود دارد كه محلّ سكونت دايم يا موقّت 61,110 خانوار و جمعيّتي برابر 368,120 نفر است. جنگل‎هاي گيلان كه هم‎اكنون به‎صورت نوار باريكي مناطق كوهستاني دامنه‎هاي شمالي البرز را پوشانده است، داراي سطحي برابر 550,000 هكتار برآورد شده كه با توجّه به تعداد جمعيّت ساكن در اين سطح، تراكم جمعيّت برابر 7/0 نفر در هكتار است. وضعيّت جغرافيايي و پستي و بلندي‌جنگل‎هاي گيلان و نيز، امكانات دسترسي به مناطق و آب قابل شرب، نقش اساسي در تراكم و پراكنش دام و جنگل‎نشين دارد. در طول دو دهه‎ي 1350 و 1360 با افزايش جمعيّت در مناطق جنگلي و روستايي، روند تخريب و نابودي جنگل‎ها نيز در استان گيلان شدّت يافت. علل تخريب جنگل‎هاي گيلان را مي‎توان در سه عامل: استفاده از جنگل به‎عنوان چراگاه و چراي بي‎رويه، قطع غيرمجاز درختان و بهره‎برداري سنّتي و آتش‎سوزي جنگل‎ها دانست. روش جمع‎آوري اطلاعات در اين نوشتار برپايه‎ي مطالعات كتابخانه‌اي و مشاهده‎ي مستقيم از برخي مناطق جنگلي گيلان بوده است و نتايج نشان مي‌دهد كه با وجود تلاش‌ها و اجراي طرح‌هايي در جهت استفاده‎ي بهينه از منابع طبيعي، افزايش بي‎رويه‎ي برداشت از منابع جنگلي وجود دارد. درنهايت، براي زنده نگه‎داشتن محيط جغرافيايي گيلان و حفظ عناصر طبيعي حيات در آن، اقدامات اساسي به‎صورت پيشنهاد ارايه شده است.