تحليل پايداري جوّي و همبستگي آن با غلظت آلاينده‌هاي هوا: بررسي موردي بحران آلودگي هواي تهران

در تحقيق حاضر سعي شده است تا با بررسي شرايط جوّي در بحران‌هاي آلودگي هوا، رابطه معني‌داري بين غلظت آلاينده‌هاي كربن مونوكسيد و ازت دي‌اكسيد و پارامترهاي هواشناسي مانند دما، سرعت و جهت باد و عدد بي‌بُعد ريچاردسون حاصل شود. براي اين مهم، يك دوره يازده روزه، از 30 نوامبر تا 10 دسامبر 2012 در نظر گرفته شد كه در اين دوره يك وارونگي دماي شديد و به تبع آن شرايط پايداري طولاني‌مدت براي هواي شهر تهران مشاهده شده بود. رده‌هاي پايداري حاكم با استفاده از روش ترنر (Turner) و روش گراديان دمايي مورد بررسي قرار گرفت. پس از تاييد بحراني بودن شرايط حاكم از روي مقايسه رده‌هاي پايداري، بيشينه عمق آميختگي و ميدان ديد، ارتباط بين پارامترهاي جوّي و غلظت آلاينده‌‌ها با به‌‌كارگيري روش وايازش (رگرسيون) چندمتغيره به‌دست آمد. نتايج نشان مي‌دهد كه در دوره مورد بررسي، شرايط پايدار در 89 درصد مواقع غالب بوده و كمترين مقدار بيشينه عمق آميختگي در روز ششم و به ميزان 600 متر رسيده است. همچنين ضرايب همبستگي غلظت بهنجار شده آلاينده كربن مونوكسيد به پارامترهاي دما، سرعت باد در راستاي غرب به شرق، سرعت باد در راستاي جنوب به شمال و عدد ريچاردسون به‌ترتيب برابر 707/0 و 078/0 و 028/0 و 019/0- است و اين همبستگي‌ها براي آلاينده ازت دي‌اكسيد به‌ترتيب برابر 353/0 و 016/0 و 015/0 و 019/0- به‌دست آمد.