همساني نگارش اخلاق ناصري و مصباح الهدايه و مفتاح الكـفايه

The Similarity in the Writing Style of Akhlagh-e Naseri and Mesbah al-Hedaya and Meftah al-Kefaya

كتاب « اخلاق ناصري» خواجه نصيرالدّين طوسي را معمولاً ترجمه‌كتاب «تهذيب الاخلاق» يا «طهاره الاعراق» ابن مسكويه رازي مي‌دانند. چنان‌كه « مصباح الهدايه و مفتاح الكفايه » عزّالدين محمود‌كاشاني نيز ترجمه‌اي از « عوارف المعارف» شيخ شهاب الدين سهروردي به‌شمار‌مي‌آيد.‌در اين مقاله سعي شده به روش تحليل محتوا وجوه تشابه و هم‌سنخي دو اثر اخلاق ناصري و مصباح الهدايه در ترجمه و تحرير بررسي شود و با نمايش دادن قسمتي از نمودهاي هم‌ساني ويژگي‌هاي اخلاق ناصري در سنجش با متن تهذيب الاخلاق با ويژگي‌هاي مصباح الهدايه در سنجش با متن عوارف، اخذ روش يكسان در ترجمه، برقراري نسبت يكسان دو اثر به زبان فارسي از روي مصادر عربي در ترجمه و درنهايت اثرپذيري عزّالدين محمود از خواجه در شيوه‌ ترجمه و تاليف نشان داده شود.

The book Akhlagh-e Naseri by Khajeh Nasir Toosi is usually considered to be the translation of the book Tahzib al-Akhlagh by Ibn Moskuyeh Razi. Similarly, the book Mesbah al-Hedaya and Meftah al-Kefaya by is a translation of the book Avaref al-Ma’aref by Sheikh Shahab al-Din Sohrevardi. Jalal al-Din Homayi, in his preface to Mesbah al-Hedaya states that Ezz a-Din Mahmoud seems to have used Khajeh’s statements in the preface and the writing style of his book. In his translation of Avaref, he adapted Khajeh’s method in the translation of al-Tahara. Because of this, the author of the present article decided to study the two books more accurately. The present article tries to study the similarities between these two works in translation and writing.