بررسي تطبيقي مفهوم «تلاش» در «النّجمتان» انسي الحاج و «نشاني» سهراب سپهري (براساس معناسازي تنش در نقد فرماليستي آمريكايي

در نقد فرماليستي آمريكايي، شعر داراي وجودي عيني و قايم به ذات است و تنها خود شعر را مي‏توان به نحوي عيني ارزيابي كرد يعني در اين ديدگاه نه احساسات و نگرش‌هاي مولّف يا خواننده مورد بررسي قرار مي‌گيرد و نه زمينه تاريخي يا فرهنگي اثر. فرماليست‏ها اثر ادبي را به عنوان پديده‏اي مستقل مورد تحليل قرار مي‏دهند تا به ذات و معناي آن دست يابند و به اعتقاد آنان با دريافت تنش‌ها، ابهامات، گزاره‌هاي آيروني دار درون متن و شناخت پيوند موجود ميان آن‌ها با ديگر اجزا شعر مي‏توان به آن صبغه‏اي منطقي و وحدتي اندام‏وار بخشيد. جستار حاضر تلاش دارد تا با رويكردي تحليلي - توصيفي و در پرتو نقد فرماليستي آمريكايي به واكاوي دو چكامه «النّجمتان» انسي الحاج و «نشاني» سهراب سپهري بپردازد؛ نگارندگان در اين پژوهش مي‏كوشند تا با تمركز بر تنش‏هاي موجود ميان دو اثر، نشان دهند كه تنها با تكيه بر خود متن و تحليل عناصر تنش‌زاي آن است كه مي‏توان به معنا‏ آفريني و انسجام معنايي متن پيرامون مفهوم «تلاش» دست يافت؛ برآيند نهايي اين پژوهش، نمايانگر تجلّي ارزش شعري در برخي معاني برجسته‏سازي شده آن نظير سكوت و خروش، ركود و دگرگوني و تاريكي و نور در هر دو چكامه «النجمتان» انسي الحاج و «نشاني» سهراب سپهري مي‏باشد كه در تضادي دايمي و حل ناشدني قرار دارند و آنچه اهميّت دارد نيز همين تباين و تنش معنايي در جايگاه عاملي است كه به اجزا شعر، وحدتي اندام‌وار بخشيده است.