اثر كودهاي پرمصرف و كم مصرف بر عملكرد و صفات مرتبط با كيفيت دانه دو رقم گندم نان

Effect of Macro and Micro Nutrients on Grain Yield and Quality Related Traits of Two Bread Wheat Cultivars

در پژوهش حاضر اثر كودهاي پرمصرف و كم‌مصرف بر عملكرد و كيفيت دانه دو رقم گندم نان مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش به صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي و در سه تكرار و به مدت دو سال زراعي (1391-1389) در مزرعه آزمايشي موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر در كرج اجرا شد. در اين تحقيق عامل مديريت تغذيه شامل تيمارهاي: كاربرد كودهاي پرمصرف(NPK) ، كاربرد توام كودهاي پرمصرف و كم‌مصرف (Fe، Mn و Zn) و عدم مصرف كود در كرت‌هاي اصلي و دو رقم گندم پارسي و مرودشت در كرت‌هاي فرعي مورد ارزيابي قرار گرفتند. صفات مورد بررسي شامل: عملكرد دانه، وزن هزار دانه، درصد پروتيين دانه، ‌درصد گلوتن مرطوب، شاخص گلوتن، كيفيت پروتيين دانه بر مبناي صفات حجم رسوب زلني و ارتفاع رسوب SDS، عدد فالينگ، سختي دانه و حجم نان بودند. نتايج نشان داد كه اثر كودهاي پرمصرف بر شاخص گلوتن، حجم رسوب زلني و شاخص سختي دانه در سطح احتمال 5% و بر عملكرد دانه، درصد پروتيين دانه، درصد گلوتن مرطوب، ارتفاع رسوب SDS و حجم نان در سطح احتمال 1% معني دار بود. ارقام گندم نيز از نظر درصد گلوتن مرطوب و حجم رسوب زلني در سطح احتمال 5% و از نظر وزن هزار دانه، شاخص گلوتن، حجم نان و عدد فالينگ در سطح احتمال 1% تفاوت معني‌داري با هم داشتند. نتايج نشان داد اگر چه تفاوت معني‌داري بين تيمارهاي كاربرد كودهاي پرمصرف و كاربرد توام كودهاي پرمصرف و كم‌مصرف وجود نداشت اما بالاترين عملكرد دانه و خصوصيات مربوط به كيفيت دانه (بجز شاخص گلوتن) در رقم پارسي با كاربرد توام كودهاي پرمصرف و كم‌مصرف به دست آمد.

To determine the effect of macro- and micro- nutrients applicaton on quantity and quality related traits of two wheat cultivars (Parsi and Marvdasht), a split plot arragement experiment in randomaized complete block design with three replications was carried out at Karaj SPII, experimental field during two cropping seasons 2010-2012. The main plots were nutrition management including no application of fertilizer (control), macro-nutrient and macro + micro-nutrient. Two bread wheat cultivars were randomized in sub-plots. Grain yield, 1000 grain weight, protein content, wet gluten (%), gluten index, Zeleny sedimentation volume, SDS- sedimentation height, falling number and bread volume were measured. Combined analysis of variance showed that nutrition management effect on the grain yield, grain protein contant (%), SDS, Zeleny, wet gluten (%), gluten index, hardness index and bread volume was significant. Results showed that cultivar effect on 1000 grain weight, wet gluten (%), gluten index, bread volume and falling number was significant. Parsi had the highest grain yield and grain quality related traits (except gluten index).