بدايت و نهايت دوستي مدني در فلسفه فارابي

Beginning and the End of Civil Friendship in Al-Farabi’s Philosophy

اين مقاله تمركز خود را بر تبيين و تحليل جايگاه دوستي مدني و مبدا و غايت دوستي در مدينه نزد فارابي نهاده است و از آن‌جا كه با رويكردي نظام‌مند و انتقادي به بحث مي‌پردازد، بدون اتخاذ چارچوبي نظري، كه بتواند در ذيل آن به بررسي آراي فارابي بپردازد، با روش تحليل محتوا به متن آثار فارابي رجوع كرده و بدايت و نهايت مطلق دوستي و دوستي مدني را در فلسفه فارابي به بحث گذاشته است. محور مقاله اين است كه فارابي به دوستي مدني به مثابه امري پيونددهنده نگاه مي‌كند؛ امري كه هر جا، موجودي، كه لباس وجود بر تن داشته باشد، بي‌نياز از آن نيست. البته محبت‌گرايي و دوست‌مندي موجودات نه نشان از ضعف، كه دقيقاً نشان از كمال و كمال‌مندي آنان است. اين امر تاليف‌دهنده، نه تنها موجد انواع مدينه است، بلكه به مدد همين مقوله است كه رييس هر مدينه، به امر رياست و تدبير امور آن مي‌پردازد. از اين رو، به دليل وجه تاليف‌دهندگي مقوله دوستي،‌ هر جا كه جمعي از موجودات حضور داشته باشند، رد پاي دوستي نيز، از پيش، آن‌جا حضور دارد؛ به نحوي كه مي‌توان گفت محبت مقدم بر وجود است