خلط نظري ناشي از خطا در واژه‌شناسي

Theoretical Confusion Caused as a Result of Misconception in Terminology

چكيده از تاسيس‌هاي مهم نظام حقوقي رومي- ژرمني، كه در ترجمه و بومي‌سازي آن دقت كافي نشده است، سه اصطلاح مرتبط «obligation» «dette» و«droit personnel» است. Dette در نظام يادشده عنصري از عناصر obligation است و droit personnel جنبه مثبت اين رابطه حقوقي است. ترجمه نامناسب اين اصطلاحات در متون حقوقي ايران و متمايزنكردن آن‌ها از اصطلاحات رايج در متون فقهي مانند «تعهد و التزام» و «دين و طلب» موجب خلط مفاهيم خاص دو نظام بزرگ حقوقي شده است. در عمل، خطا در واژه‌‌شناسي و مفهوم‌شناسي اصطلاحات بنيادين به خلط نظري تاسيس‌هاي حقوقي و قواعدي منتج شده است كه اهميت و گستره كاربردي زيادي دارند. اختلاف ديدگاه‌ها در زمينه تمليكي‌بودن يا عهدي‌بودن بيع كلي، مناقشه در تقسيم‌هاي حقوق مالي، اختلاط اسباب سقوط تعهدات با اسباب سقوط و انتقال دين، در نهايت، سردرگمي دكترين حقوقي در مبحث‌هاي ضمان قهري در فقه اسلامي و مسيوليت مدني در حقوق موضوعه، مصاديق خطاهاي نظري ناشي از خطاهاي مفهوم‌شناسي است كه در اين پژوهش بررسي مي‌شود.

Abstract “Obligation”, “dette” and “droit personnel” are three important and correlative legal terms in civil law that have been introduce into Persian legal literature with improper translation. The failure to distinguish them from common terms in Islamic jurisprudence like “dein” and “eltezam” have caused conceptual confusion between special terms of two great legal systems: Civil Law and Islamic Law. In practice, the misconception in terminology of fundamental terms led to theoretical confusion about legal institutes and principles that are important and have vast scope of application. Diversity of opinions about effects of sale of future or unascertained goods, dispute in basic division of property law, different views about causes of discharge of obligation and “dein” and possibility and modes of assignment of them, confusion of legal doctrine on civil liability, are the theoretical misconceptions arising from confusion in terminology that discussed in this article. Keywords Debt, Future or Unascertained Goods, Obligation, Personal right, Property.