انواع بست رنگ در متون تاريخي فني نقاشي و خوشنويسي ايران

يكي از مه مترين منابع شناخت فنون قديمي رن گسازي ب هخصوص در مورد بست هاي نقاشي ايراني، رسالات فني قديمي است. بدون به كارگيري روشي منظم و تعري فشده، بررسي متون فني قديمي ممكن نيست. پرسش اصلي اين است كه بست هاي مرسوم در نقاشي ايراني كدام مواد بوده و آيا تناسبي بين بست و رنگدانه وجود داشته است يا نه. در مقاله حاضر 24 رساله فارسي چاپ شده از قرن ششم هجري تا اواخر دوره قاجار از حيث انواع بس تهاي نقاشي ذكر شده و رابطه بست ها با رنگدانه تحليل شده است. در پايان نتيج هگيري م يشود كه بست هاي ذكر شده در منابع به اين شرح هستند: صمغ، صمغ عربي، سپيده تخ ممرغ، زرده تخم مرغ، سريشم، انزروت، نشاسته، سريش، روغن كمان، روغن كنجد و روغن. سپس ويژگي هر نوع بست به طور جداگانه شرح داده م يشود. بنا بر متون بررسي شده، صمغ عربي بستي بوده كه براي تمام رنگدانه ها استفاده مي شده است. تركيب صمغ و سريشم و صمغ و بست تخم مرغي نيز به ترتيب براي چسباندن ورق فلزي و مركب سازي توصيه شده است. زرده تخ ممرغ بست مناسب نقاشي روي چوب و انزروت بست خاص زنگار بوده و بست روغني از دوره صفوي در متون ظاهر شده و به جز براي لاجورد براي باقي رنگدانه ها كاربرد داشته است.