ارزيابي عملكرد علوفه لاين‌هاي سورگوم ‌علوفه‌اي در شرايط آب و هوايي كرج

Evaluation of forage yield of forage sorghum lines under Karaj conditions in Iran

در اين پژوهش 15 لاين سورگوم علوفه‏اي كه از برنامههاي اصلاح سورگوم در ايران توليد شده و همگي آنها لاين خالص و از آزمايش مقدماتي انتخاب شده بودند، به منظور ازريابي عملكرد در شرايط منطقه معتدل كرج مورد بررسي قرار گرفتند. اين آزمايش در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي، در چهار تكرار به مدت سه سال (88-1386) اجرا گرديد. چهار صفت شامل عملكرد علوفه تر، علوفه خشك، ارتفاع بوته و تعداد پنجه در هر چين يادداشت‏برداري گرديد. از همه تيمارها دو چين علوفه برداشت شد. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد بين سال ها، لاين‌ها، چين‌ها و اثر متقابل سال × لاين، لاين × چين، سال× چين و سال × لاين × چين براي همه صفات مورد بررسي اختلاف معني‏داري وجود داشت. چون اثرات متقابل سال در لاين و همچنين در چين معني‌دار بود، بنابراين داده‌هاي هر سال جداگانه مورد تجزيه واريانس مركب قرار گرفتند. تعيين لاين‌هاي برتر بر اساس نتايج مقايسه ميانگين هر سال انجام گرفت. در اين آزمايش، چهار لاين KFS3 ، KFS1، KFS18 و KFS2 با عملكرد علوفه تر در يك فصل زراعي در مجموع دو چين با ميانگين سه ساله 8/182، 4/172، 7/144 و 1/143 تن در هكتار و همچنين همين لاين‌ها به ترتيب با عملكرد علوفه خشك 8/33، 3/30، 1/29 و 4/26 تن در هكتار در شرايط آب و هوايي كرج بيشترين توليد محصول را بخود اختصاص دادند. البته لاين KFS17 با لاين KFS2 از نظر عملكرد علوفه خشك توليد برابر داشت. لاين KFS6 كمترين عملكرد علوفه تر و علوفه خشك ( به ترتيب 6/106 و 8/21 تن در هكتار در سال) را توليد كرد. بيشترين و كمترين ميانگين سه ساله ارتفاع بوته به ترتيب از لاين‌هاي KFS3 و KFS10 با 8/195 و 9/138 سانتي متر بدست آمد. بيشترين و كمترين تعداد پنجه به ترتيب از لاين‌هاي KFS10 و KFS1 با 0/3 و 2/2 عدد به دست آمد. اين لاين‌ها بعد از تكميل آزمايشات به زراعي مي‌تواند در اختيار بهره برداران قرار گيرد.