بررسي جهت‌گيري سياست‌هاي بازرگاني خارجي ايران

A Survey on the Direction of Iran’s Foreign Trade Policy

در اين پژوهش تلاش مي‌شود تا جهت‌گيري كلي سياست‌هاي بازرگاني خارجي ايران در بازه زماني (1390– 1338) مورد مطالعه قرار گيرد. به اين منظور سياست‌ها، اقدامات و عملكرد بازرگاني خارجي كشور با استفاده از چندين شاخص به شيوه تحليل تاريخي بررسي شد و تلاش شد تا اين جهت‌گيري در قالب راهبردهاي درون‌گرا و برون‌گرا نشان داده شود تا زمينه‌هايي را براي برنامه‌ريزي‌هاي بهتر در آينده فراهم آورد. بر پايه يافته‌هاي پژوهش شاخص ارزش‌افزوده بخش صنعت نسبت به توليد ناخالص داخلي، نسبت صادرات غيرنفتي به توليد ناخالص داخلي، تركيب واردات، نرخ برابري موثر نسبي، رابطه مبادله، آزادي اقتصادي و موانع تعرفه‌اي و غيرتعرفه‌اي نشان مي‌دهند كه در 5 دهه گذشته جهت‌گيري غالب تجارت خارجي كشور درون‌گرايي يا به‌عبارتي جانشيني واردات بوده است.

This paper studies general orientation of Iranʹs foreign trade policies during 1959 to 2011. For this purpose, we have examined foreign trade policies and performance using several indices. Industry value added relative to GDP, non-oil exports relative to GDP, composition of imports, relative effective exchange rates, terms of trade, Economic Freedom and tariff and non-tariff barriers against imports, show that during five past decades, Iran’s foreign trade policies has been inward oriented dominantly.