حوزه معنايي تدبر در قرآن كريم‏

The Semantic Field of Promising‎ in the Holly Quran

مفهوم تدبر در شبكه معنايي قرآن با برخي از مفاهيم قرآني پيوند خورده است كه از كنار هم قرار دادن ‏اين مفاهيم، حوزه معنايي تدبر در قرآن شكل مي‌گيرد. اين حوزه معنايي در آيات مكي شامل مفاهيم؛ ‏قول، كتاب و اولوالالباب و در آيات مدني شامل مفاهيم؛ قلب،آيات و قرآن است. در چهار آيه‌اي كه واژه‌ ‏تدبر در آنها بكار رفته، چهار طيف از مخاطبان قابل شناسايي است كه عبارتند از: مشركان، كافران، منافقان ‏و مومنان. از آنجا كه تدبر، امري مومنانه است، شامل مشركان، كافران و منافقان نمي‌شود با اين حال، در ‏سه آيه، عدم تدبر آنها گوشزد شده است كه به نظر مي‌رسد مراد از تدبر براي اين گروه، تدبر در كليّت ‏كتاب و قول الهي با هدف دريافت پيام الهي و ايمان به كتاب و قول است.‏ تدبر در تفاصيل آيات و اتباع عملي آنها نيز نصيب مومنان خواهد شد كه قرآن كريم بيشتر بر اين مورد ‏تاكيد كرده است.‏ اين مقاله با رويكردي معناشناختي به بررسي تك تك مفاهيم موجود در حوزه معنايي تدبر در قرآن ‏مي‌پردازد و مراتب تدبر و اختلاف تعابير بكار رفته براي آنها را مشخص خواهد كرد و در نهايت حوزه ‏معنايي تدبر را ترسيم مي‌كند.‏