گفتاري در روش‌شناسي نقد اسطوره‌شناختي: نقدي بر آفرين سياوش

Methodology of Mythological Criticism: The Case of “Afarin-e Siāvash”

سياوش با جايگاه اساطيري و رازناكش، يكي از شخصيت‌هاي مهم در اساطير و حماسه‌هاي ايراني است. اين شخصيت تاكنون موضوع تحقيقات فراواني هم در داخل و هم خارج ايران بوده‌است. در چند سال اخير، كتابي با عنوان آفرينِ سياوش به قلم خجسته كيا منتشر شده‌است كه حاوي ديدگاه‌هايي چالش‌برانگيز و كم‌سابقه درمورد سياوش است. با توجه به جايگاه مهم سياوش در ادبيات حماسي و نيز مطالعات اسطوره‌شناختي، در اين نوشتار با نگاهي به روش‌شناسي نقد اسطوره‌شناختي، به نقد و بررسي اين كتاب مي‌پردازيم و در خلال اين بررسي‌ها، با محكِ نوع نگرشِ كيا به اسطوره و نيز شخصيت سياوش، سعي شده تا چند و چونِ نگاه علمي به مقوله اسطوره نيز تبيين شود. نتايج اين بررسي نشان مي‌دهد كه اِشكال عمده و بنيادين اين كتاب، قياس‌ها و نگرش‌هاي صرفاً روساختي در نگرش به داستان سياوش است و اين در حالي است كه در نقد اسطوره‌شناختي بايد از چنين قياس‌ها و نگرش‌هايي پرهيز كرد.