ارزيابي ميزان آلودگي سرب در سبزيجات،آب و خاك اراضي كشاورزي آبياري شده با آب هاي سطحي در شهر اهواز

Assessment of Lead Contamination in Vegetables, Irrigation Water and Soil in Farmlands Irrigated by Surface Water in Ahvaz

سابقه و هدف: فلزات سنگين به دليل غير قابل تجزيه بودن و اثرات فيزيولوژيكی كه بر موجودات زنده دارند، دارای اهميت ويژه‌ای هستند. اين عناصر به علت تحرك كم به مرور در خاك انباشته شده و در نهايت وارد چرخه غذايی می‌شوند و سلامت انسان و ساير موجودات را تهديد می‌كنند. بنابراين اندازه‌گيری و پايش مستمر غلظت فلزات سنگين ضروری است. اين تحقيق با هدف بررسی غلظت سرب در آب آبياری، خاك و سبزيجات اراضی كشاورزی شهر اهواز مركز استان خوزستان در جنوب غربی ايران انجام گرفت. مواد و روش‌ها: سبزی‌های مورد بررسی شامل ريحان، ترب و خرفه بود. نمونه‌برداری در طی سه ماه خرداد، تير و مرداد 1392 از آب، خاك و سبزيجات اراضی كشاورزی شهر اهواز صورت گرفت. 70 نمونه از سبزيجات پس از جمع‌آوری و آماده سازی توسط دستگاه اسپكتروفتومتر جذب اتمی كوره مطابق با روش استاندارد مورد اندازه‌گيری قرار گرفت. هم‌چنين نمونه‌های آب و خاك پس از آماده‌سازی مطابق با روش‌های استاندارد مورد آناليز قرار گرفت. مقدار فلز سنگين آناليز شده در سبزيجات، آب و خاك با رهنمودهای (WHO) Word Health Organizationو (FAO) Food and Agriculture Organization مقايسه گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه ميانگين سرب در ريحان، ترب و خرفه به‌ترتيب 81/6 ±7/9، 39/1±61/10 و 65/9 ±13/11 ميلی‌گرم بر كيلوگرم بود. ميانگين غلظت سرب در آب و خاك به ترتيب 47/0 ميلی‌گرم در ليتر و 19/10 ميلی‌گرم بر كيلوگرم بود. مقايسه نتايج با حد مجاز تعيين شده توسط FAO/WHO نشان داد كه مقدار سرب در سبزيجات بالاتر از ميزان توصيه شده است. استنتاج: غلظت بالای سرب در سبزيجات می تواند به دليل تجمع بالای اين فلزات در خاك باشد. بنابراين پايش مستمر فلزات سنگين در خاك و آب كشاورزی نقش مهمی در كاهش خطرات محيطی تهديد كننده سلامت انسان خواهد داشت.

Background and purpose: Heavy metals due to non-biodegradability and having physiological effects on living organisms are particularly important. Due to the low mobility, these elements gradually accumulate in soil and eventually enter the food chain and threaten human and other organism’s health. Therefore, measurement and monitoring of heavy metal concentrations is necessary to . The aim of this study was to evaluate the concentration of lead in irrigation water, soil and vegetables in farmlands lands in Ahwaz (southwest of Iran) Materials and methods: The studied vegetables were basil, radish and purslane. The sampling was performed during June to August in 2013 on water, soil and vegetable in Ahwaz farmlands. Seventy samples of vegetables were collected and analyzed by furnace atomic absorption spectrophotometry according to standard methods. Also, samples of water and soil were analyzed according to standard methods. The concentration of lead in vegetables, soil and irrigation water were compared with the standard values recommended by WHO and FAO. Results: Themean concentration of lead in basil, radish and purslane were 9.7, 10.61, and11.13 mg/kg, respectively. Mean concentration of lead in water and soil were 0.47 and 10.19 mg/kg, respectively. The lead contents in vegetables were higher than standard values recommended by WHO/FAO. Conclusion: High concentration of lead in vegetables could be due to high accumulation of this metal in soil. Therefore, continues monitoring of heavy metals in soil and irrigation water of farmlands plays an important role in reducing the environmental risks threating human health.