آزمايش انتخاب گسسته، رويكردي كارا در ارزشگذاري اقتصادي منافع پروژهها و سياستهاي سلامت

Discrete Choice Experiment, an Efficient Approach to Economic Valuation of Benefits in Health Projects and Policies

امروزه يكي از آموزههاي سياستگذاري در حوزههاي گوناگون، توصيه به شناخت ترجيحات جامعه هدف ازسوي سياستگذار است. در حوزه سلامت طراحي كارا و موثر سياستها و ارايه خدمات بهداشتي، نيازمند وجود انطباق ميان اهداف آنها با خواستههاي جامعه است كه اين خود مستلزم آگاهي سياستگذاران سلامت، از ترجيحات افراد درخصوص برنامههاي سلامت و دستاوردهاي آن است. مطالعات نظري نشان ميدهد، يكي از بهترين روشها جهت شناسايي ترجيحات افراد جامعه و ارزشگذاري منافع سياستها، آزمايش انتخاب گسسته است. با توجه به عدم شناخت كافي ازاينرويكرد در مطالعات داخلي و مغفول واقع شدن كاربرد آن در حوزه سياستگذاري سلامت در كشور، در اين مقاله سعي شده است دلايل اهميت استفاده از آزمايش انتخاب گسسته در حوزه سلامت بيان شود و پس از تبيين مباني نظري و متدولوژي بهكارگرفته شده در اين رويكرد، كاركردهاي گوناگون آن در اين حوزه ارايه شود. با توجه به كاركردهاي آزمايش انتخاب گسسته و ازآنجاكه در ابتداي اجراي طرح پزشك خانواده قرار داريم، بهنظر نگارندگان اين مقاله، يكي از الزامات و پيشنيازهاي اجراي موفق طرح پزشك خانواده در كشور، آگاهي پيدا كردن نسبت به مولفههاي اثرگذار بر تصميم پزشكان عمومي براي ورود به اين طرح ازيكطرف و ازطرفديگر شناخت عوامل موثر بر تصميم شهروندان در انتخاب پزشك خانواده خود است. وجود چنين شناختي و لحاظ آن در نحوه پيادهسازي طرح، در كنار تمهيد ساير بسترهاي لازم همچون منابع مالي و زيرساختهاي لازم، احتمال اجراي موفقيتآميز طرح را بهطور چشمگيري افزايش ميدهد.