ارزيابي روش هاي فراكاوشي در محاسبه دبي رسوبات معلق رودخانه اهرچاي

Estimation of Suspended Sediment Load Using Meta-Heuristic Methods in Ahar Chai River

چكيده تخمين صحيح مقدار رسوب و نقش آن در طراحي و مديريت پروژه هاي منابع آب با در نظر گرفتن مشكلات فني و اقتصادي، امكان احداث و بهره برداري از ايستگاههاي رسوب سنجي، هميشه نقش حياتي در پيشبرد صحيح مطالعات مهندسي رودخانه دارد. بنابراين ارايه راهكاري مناسب جهت برآورد دقيق بار معلق رودخانه ها بسيار سودمند خواهد بود. به علت عدم دستيابي به اطلاعات كامل و دقيق پارامترهاي تاثيرگذار در فرآيند رسوب و همچنين ساختار كاملاً غيرخطي براي مدل بندي آن در روش هاي مذكور نمي توان مدل جامعي به علت برآورد نه چندان دقيق و عدم امكان بررسي تغييرات زماني رسوبات حمل شده توسط جريان معرفي نمود. هدف از اين تحقيق، بررسي قابليت مدل-هاي شبكه عصبي مصنوعي و برنامه ريزي ژنتيك به منظور پيش بيني رسوب معلق در رودخانه اهرچاي مي باشد. در اين مدل ها براي تخمين بار معلق از دبي جريان، بارش، دما و داده هاي رسوب پيشين استفاده شده است. اين مدل ها در حوضه اهر چاي واقع در استان آذربايجان شرقي به كار برده شده و نتايج آن با داده هاي مشاهداتي مورد بررسي و مقايسه قرار گرفته است. به منظور ارزيابي كارايي هر يك از مدل هاي فوق، مقادير مشاهداتي و مقايسه آن با مقادير محاسباتي توسط هر يك از مدل ها، از معيارهاي ضريب تبيين(R2)، معيار نش - ‌ساتكليف(E) و جذر ميانگين مربعات خطا (RMSE) استفاده گرديد. در نهايت مدل برنامه ريزي ژنتيك به عنوان بهترين مدل در برآورد رسوب رودخانه اهرچاي شناسايي و توصيه مي شود.