تعيين عوامل ژيوپلتيك حوزه‌ي دريا‌ي عمان و تاثير آن بر تدوين راهبرد دفاعي- امنيتي جمهوري اسلامي ايران

Determining the Geopolitical Factors in the Area of Oman Sea and their Effects on Compiling the Defense-Security

چكيده فضاي ژيوپليتيك هر كشور يا منطقه‌اي تحت تاثير عوامل مختلف با كار كردهاي متفاوت مي‌تواند در طيفي از شرايط كاملاً مساعد تا شرايط نامساعد قرار داشته باشد و بازيگران نظام بين‌الملل تحت تاثير اهداف خاص خود مي‌كوشند تا محيط ژيوپليتيك آن كشور يا منطقه را تعريف و تبيين نمايند. اتخاذ و انتخاب راهبرد دفاعي- امنيتي مطلوب براي يك كشور در هر حوزه‌اي مستلزم شناخت عوامل موثر ژيوپليتيكي آن حوزه و توجه به نقش اين عوامل در راهبرد دفاعي – امنيتي و تاثير آن‌ بر روابط با ساير كشور‌ها در نظام بين‌الملل مي‌باشد.عدم توجه به مقدورات و محدوديت‌هاي ژيوپليتيكي نيز مانع از شناخت دقيق نقاط قوت، ضعف، تهديدات و فرصت‌هاي بالقوه و بالفعل مي‌گردد كه ممكن است كشور را در بهره گيري و استفاده به موقع از نقاط قوت و فرصت‌ها، ناتوان و در برابر نقاط ضعف و تهديدات، آسيب پذير نمايد. بنابراين حوزه‌ي درياي عمان و كشورهاي پيراموني آن مشتمل بر ايران، پاكستان، عمان و امارات متحده عربي كه به عنوان بخشي از حوزه‌ي ژيواستراتژيك اقيانوس هند محسوب مي‌شود، يك محيط نسبتاً ناشناخته و مغفول در ابعاد مختلف از جمله عوامل ژيوپليتيكي و مسايل دفاعي – امنيتي است. لذا در پژوهش حاضر تلاش گرديده است تا با بهره‌گيري از روش‌ علمي توصيفي، تحليلي و به صورت كاربردي ضمن ارايه پاسخ به سيوالات و اثبات فرضيه‌هاي تحقيق مبني بر شناسايي و تعيين عوامل موثر ژيوپليتيكي مرتبط با مسايل دفاعي- امنيتي حوزه‌ي درياي عمان در ابعاد؛ طبيعي، انساني، اقتصادي، سياسي داخلي، سياسي بين‌المللي و نظامي-امنيتي و هم چنين تعيين نقش و ميزان تاثير كاركردهاي متفاوت چهارگانه محيطي اين عوامل در قالب قوت، ضعف، فرصت و تهديد، گام موثري در راستاي كمك به انتخاب و تدوين راهبرد دفاعي- امنيتي كشور در حوزه‌ي درياي عمان جهت استفاده بهينه از قوت‌ها و فرصت‌ها و كاهش ضعف‌ها و تهديدات موجود براي نيل به ارتقا امنيت و تامين منافع ملي كشور نيز برداشته شود.