تفلسف در حكمت متعاليه

دانش به هر اندازه كه يقيني تر و شكننده تر شك و جهالت باشد و پرده بزرگتري را از روي حقايق بالا زند ، اهميت بيشتري دارد و حكمت چنين دانشي است. از زمان ارسطو كه برخلاف نظريات استادش افلاطون قيام كرد پيوسته دو مكتب فلسفي مشا و اشراق طي حدود دو هزار سال با پيرواني خاص و مشاجرات فلسفي بسيار به موازات يكديگر سير مي كردند تا آنكه حكيم متاله صدرالمتالهين با اساس جديدي كه از نو بنياد نهاد به اين مشاجرات دو هزار ساله پايان داد و با وحدت برهان ، عرفان و قرآن حكمت متعاليه را بوجود آورد. همانطور كه عنصر اصلي حكمت متعاليه را برهان، عرفان و قرآن تشكيل مي دهد ، گوهر وجود حكيم متاله نيز به اين سه پايه استوار است و به همان جهت كه حكمت متعاليه رييس همه علوم است ، حكيم متاله نيز سيد علماست كه پيامبر (ص) فرمود: «كاد الحكيم ان يكون نبيا» حكيم در آستانه پيامبري است.